Redactioneel 65
Maandelijks archief: september 2025
Klimaatmars, Brussel, zondag 5 oktober
Samen laten we de geldstromen kantelen!
Kom op zondag 5 oktober mee op straat in Brussel om aan onze beleidsmakers te tonen dat we met velen zijn die grondige verandering willen. Laat ons luid en duidelijk maken dat we weigeren werkloos toe te kijken terwijl oplossingen voor het klimaat worden afgeremd of zelfs opgegeven. Laat van je horen!
CIMIC-café@deZondvloed, Mechelen, maandag 17 november 2025, 19 uur
Etienne Hoeckx: ‘Geweldloosheid: een uitdaging’
CIMIC-café@deZondvloed, Mechelen, maandag 17 november 2025, 19 uur
Festival des Libertés, Brussel, van 9 tot 18 oktober 2025
Van donderdag 9 tot zaterdag 18 oktober 2025 vindt in Brussel het jaarlijkse Festival des Libertés plaats. Politiek en artistiek, intercultureel en creatief, feestelijk en subversief. Festival des Libertés zal alle vormen van expressie inzetten om een overzicht te bieden van de stand van zaken op het gebied van rechten en vrijheden over de hele wereld, om op de loer liggende gevaren aan te wijzen, om verzet aan te moedigen en vooral om de zo noodzakelijke solidariteit te helpen bevorderen.
CHEMNITZ 2025 Europese Culturele Hoofdstad
Woensdag 24 september 2025 viel de jurybeslissing voor het aanduiden van de Belgische kandidaat voor Europese Culturele Hoofdstad in 2030. Molenbeek, Namen en Leuven waren tot in de laatste ronde geraakt. Het Leuvense project LOV2030 kon de jury blijkbaar overtuigen om de Vlaams-Brabantse hoofdstad de prestigieuze titel toe te kennen.
Maar nog tot het einde van dit jaar is de Duitse industriestad Chemnitz Europese Culturele Hoofdstad. Meer dan de moeite waard om eens een reisje naar onze oosterburen te overwegen. Chemnitz is immers geen ‘gewone’ stad. In de DDR-tijd (1949-1990), toen de stad Karl-Marx-Stadt heette, moest de stad een model worden van ‘socialistische vooruitgang’ en stadsontwikkeling. De sporen daarvan zijn nog alomtegenwoordig.
EXPO ‘In Between Spaces’, FeliX Art & Eco Museum, Drogenbos, nog tot 9 november
Eén museum sluit, een ander opent zijn deuren om een selectie van de collectie te tonen. Mu.ZEE in Oostende gaat in verbouwing, het FeliX Art & Eco Museum in Drogenbos biedt een nieuwe museale setting voor een aantal van de collectiestukken, met een focus op een eigentijds narratief in een vernieuwende ruimtelijke assemblage. De expo ‘In Between Spaces’ in Drogenbos werd verlengd tot 9 november.
EXPO ‘Amazônia’ van Sebastião Salgado, Tour & Taxis, Brussel, nog tot 11 november
De wereldbekende Braziliaanse fotograaf, Sebastião Salgado, die op 23 mei 2025 op 81-jarige leeftijd in Parijs overleed, was zonder twijfel een van de meest toonaangevende en geëngageerde reportagefotografen van de twintigste eeuw. Tot kort voor zijn dood was hij nog heel actief. Op 3 april was hij bijvoorbeeld aanwezig bij de opening van zijn tentoonstelling ‘Amazônia’ in Tour & Taxis in Brussel. Die kan je nog tot 11 november bezoeken.
Congres Raimon Panikkar: ‘Religion is not an experiment, it is an experience of life through which one is part of the cosmic adventure’
Leuven, zaterdag 13 december 2025
Op zaterdag 13 december 2025 organiseren SPES vzw en CIMICvzw een congres over Raimon Panikkar in Leuven (van 9.30 tot 16 uur).
Vijf vragen en antwoorden over het WK Wielrennen in Rwanda
Zondag 28 september moest het hoogtepunt worden van het WK Wielrennen 2025 in Kigali: Rwandees president Paul Kagame die een gouden WK-medaille uitreikt aan de Sloveense wereldkampioen Tadej Pogacar. Een historisch moment voor velen, gezien het de eerste keer was dat dit wereldevenement neerstreek op Afrikaanse bodem. Maar de keuze voor Rwanda roept ook heel wat vragen op. Het land wordt immers herhaaldelijk genoemd in VN-rapporten over steun aan de M23-rebellen die het oosten van Congo terroriseren. Terwijl Rwanda zich internationaal profileert als sportland, vallen er in buurland Congo dagelijks onschuldige slachtoffers. Is dit sportieve glans of pure sportswashing? Vijf vragen voor Eva Demaré, Congo-expert bij 11.11.11.
De oorlog in Soedan waar de dood regeert
In de oorlog in Soedan wordt het leed steeds erger. Vooral in de westelijke regio Darfur waar de militie RSF het voor het zeggen heeft. El Fasher is vandaag een stad waar honger heerst. In en rondom de stad verdringen zich een miljoen vluchtelingen van wie er velen in voorlopige vluchtelingenkampen verblijven.
Stap voor stap naar windenergie in Lesotho
Toen Hirundo Energy in 2016 de eerste sporen verkende voor windenergie in Lesotho, was dat een sprong in het onbekende. Vandaag, bijna tien jaar later, begint het Mohale’s Hoek-windproject vaste vorm te krijgen. De ontwikkeling verloopt stapsgewijs, in nauwe samenwerking met de gemeenschappen rond het toekomstige windpark, lokale en nationale overheden en internationale partners. Met twaalf geplande windturbines en een verwachte capaciteit van ongeveer 60 MW kan het park voorzien in ongeveer 15 procent van de huidige elektriciteitsvraag van Lesotho.
Historica Romila Thapar vlijmscherp voor manipulatie geschiedenis in Indiase onderwijs en teloorgang sociale wetenschappen
De gerenommeerde Indiase historica Romila Thapar was onlangs, op haar 93ste, gastspreker tijdens de Kapila Vatsyayan Memorial Lecture. Ze zei onder meer dat het handhaven van de academische normen aan de Jawaharlal Nehru University in het afgelopen decennium ‘extreem problematisch’ is geweest. Wat volgt zijn citaten uit die merkwaardige lezing over de politieke manipulatie van de geschiedenis in India en de teloorgang van de sociale wetenschappen.
Overstromingen in Pakistan: niemand daar twijfelt nog aan de klimaatverandering
Punjab, de dichtstbevolkte provincie en het agrarische hart van Pakistan, heeft sinds augustus de zwaarste klappen gekregen bij een nieuwe overstromingsramp. Veel mensen verdronken, miljoenen mensen geraakten ontheemd en enorme stukken landbouwgrond zijn verwoest na wekenlange moessonregens en gecontroleerde waterlozingen uit Indiase dammen. Deze lozingen worden uitgevoerd door de autoriteiten om de waterstanden in de reservoirs te beheersen tijdens hevige regenval.
Defensie is niet genoeg: waarom veiligheid meer vraagt dan tanks en drones
De Belgische regering heeft beslist: het defensiebudget gaat fors omhoog. Tegen 2029 moet ons land de NAVO-norm van 2 procent van het BBP halen, en tegen 2034 zelfs 2,5 procent. Daarmee gaat België van een van de laagste defensie-investeerders in Europa naar een middenmoter. De logica lijkt onweerlegbaar: in een wereld van oorlog in Oekraïne, spanningen rond Taiwan en cyberdreigingen is investeren in defensie een evidentie.
Maak kennis met de nieuwe uitdaging van Sara Avci bij Moussem: project ‘MA LEMMENS’
Sinds mei is Sara Avci aan de slag bij Moussem Nomadisch Kunstencentrum in Anderlecht, waar ze verantwoordelijk is voor het communities project ‘MA LEMMENS’. Dit project vormt de kern van de buurtgerichte werking in Kuregem en wil via cultuureducatie en participatie duurzame verbindingen leggen tussen Moussem en de wijk.
De vernietiging van voorbehoedsmiddelen is moedwillig en moreel verwerpelijk
88 doden per uur. Dat is het resultaat van Trumps beslissing om het Amerikaans ontwikkelingsagentschap USAID stop te zetten. Nooit eerder kwamen de desastreuze implicaties van het ultraconservatief beleid van de Verenigde Staten dichterbij, dan begin september: anticonceptiemiddelen die miljoenen mensen konden helpen, worden op bevel van de regering-Trump vanuit een Belgische opslagplaats in Geel naar Frankrijk vervoerd om er verbrand te worden. Dat de beslissing viel op de internationale dag van de seksuele gezondheid maakt het extra cynisch.
Naar een Europa van Genoeg
ls het de EU menens met veiligheid, veerkracht en competitiviteit, dan laat het de oude recepten los en zet het in op postgroeibeleid, zoals sufficiëntie.
Competitiviteit, veerkracht en veiligheid zijn de buzzwoorden van deze Europese Commissie. Het zijn ook de woorden waarmee Ursula von der Leyen begin dit jaar de nieuwe EU Clean Industrial Deal voorstelde. Achter die façade zit echter een uitgesproken neoliberale keuze om te blijven inzetten op ‘economische groei’ als enige parameter en op deregulering voor vervuilende industrieën en multinationals onder het mom van omnibus-pakketten. Nochtans is een diepgaande herstructurering van de Europese economie broodnodig als we kijken naar welke uitdagingen op ons afkomen, vindt Stefanie De Bock van De Transformisten.
Gevonden: ‘Dorotheos van Gaza’
Bij het ordenen en opruimen van mijn boeken stootte ik op een klein boekje met de titel: ‘Dorotheos van Gaza’. Telkens als ik ‘Gaza’ lees, ben ik bang voor wat komt. Maar in dit geval was ik verbaasd en verwonderd over wat Gaza ooit heeft betekend. Ik opende het boekje en las.
Gaza is starving – how Israel’s allies can go beyond words and take meaningful action
Volgens het VN-Mensenrechtenagentschap zijn er in de afgelopen zomer in Gaza meer dan duizend mensen gedood die op zoek waren naar voedsel. Hoewel dit cijfer wordt betwist door Israël en de Gaza Humanitarian Foundation, die is opgericht om hulpgoederen te verdelen, hebben 28 landen eind juli de ‘gruwelijke’ moord op Gazanen die op zoek waren naar voedsel veroordeeld.
Terwijl het Israëlische leger zijn aanval op de stad Deir al-Balah in het centrum van de Gazastrook voortzet, waaronder een aanval op de gebouwen van de Wereldgezondheidsorganisatie op 21 juli, waarschuwen VN-instanties dat de laatste levensaders van de belegerde strook aan het instorten zijn.
Israel’s ‘refuseniks’: a growing number of soldiers are refusing to serve in Netanyahu’s war on Gaza
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft het Israëlische leger (IDF) opgedragen het offensief tegen Gaza-stad nog op te voeren, ondanks interne en internationale veroordelingen. Te midden van beschuldigingen van de International Association of Genocide Scholars dat Israël een genocide pleegt, werden op dinsdag 2 augustus ongeveer 40.000 reservisten opgeroepen om zich te melden voor dienstplicht. Nog eens 90.000 reservisten moeten tegen het einde van het eerste kwartaal van 2026 worden gemobiliseerd. Maar uit rapporten blijkt dat het aantal reservisten dat bereid is die orders te aanvaarden, afneemt.
Anders bekeken: een roman en een non-fictieverhaal over het Midden-Oosten
1. Elif Shafak (1971) is een bekroonde Turks-Britse bestsellerauteur die zich ook inzet voor rechten van minderheden. Vanwege haar boeken werd Shafak tweemaal aangeklaagd door de Turkse overheid. Ze is professor aan o.a. Oxford University en werd in 2020 benoemd als vicevoorzittera van de Royal Society of Literature. De BBC riep haar uit tot een van de 100 meest invloedrijke en inspirerende vrouwen.
2. In dit goed geschreven en verhelderend boek slaagt Koert Debeuf erin de complexe geschiedenis van het Midden-Oosten behapbaar onder woorden te brengen. Zonder het overzicht uit het oog te verliezen, gaat zijn analyse beknopt én diepgaand in op de impact van lokale, regionale en geopolitieke gebeurtenissen op de regio.
Julian Barnes: ‘Voortschrijdend inzicht’
Zoals veel literatuurliefhebbers hou ik van Julian Barnes – elke roman van hem is om te koesteren. Net omdat het romans zijn, komt hij in mijn boekenblog niet voor, maar deze bundeling van vijf essays geven mij de kans dat vooralsnog toch te doen. Vermoedelijk is Barnes altijd al een wijs man geweest, nu hij bijna tachtig wordt, blikt hij terug en krijg je inzichten en ideeën voorgeschoteld met de patine van zijn leeftijd. Tijdens het lezen zat ik bijna voortdurend te glimlachen, humor is een belangrijk onderdeel van wijsheid.
