Overstromingen in Pakistan: niemand daar twijfelt nog aan de klimaatverandering
Punjab, de dichtstbevolkte provincie en het agrarische hart van Pakistan, heeft sinds augustus de zwaarste klappen gekregen bij een nieuwe overstromingsramp. Veel mensen verdronken, miljoenen mensen geraakten ontheemd en enorme stukken landbouwgrond zijn verwoest na wekenlange moessonregens en gecontroleerde waterlozingen uit Indiase dammen. Deze lozingen worden uitgevoerd door de autoriteiten om de waterstanden in de reservoirs te beheersen tijdens hevige regenval.
Overstromingswater stroomde met grote snelheid in het Indusbekken, gevoed door de drie oostelijke rivieren van Punjab – de Chenab, de Ravi en de Sutlej – waarvan het waterpeil was gestegen door weken van hevige regenval en het leegpompen van dammen in India.
De drie rivieren vloeien samen in de Indus, de langste rivier van Pakistan. Daardoor zakte de vloedgolf verder af naar de provincie Sindh waar ze steden en landbouwgrond overspoelde, alvorens uit te monden in de Arabische Zee.
In september deelde de overheid mee dat meer dan 4.700 dorpen waren overstroomd, dat 4,72 miljoen mensen waren getroffen en 2,5 miljoen onder hen werden geëvacueerd naar veiliger gebieden.
Er werden in de getroffen districten 372 opvangkampen, 454 medische kampen en 385 veterinaire kampen opgezet. Bijna 2,07 miljoen stuks vee zijn ook in veiligheid gebracht. Het totaal aantal doden wordt geschat op 985.
De recente overstromingen in Pakistan roepen herinneringen op aan de ramp van 2022, die meer dan 1.700 mensenlevens kostte, miljoenen mensen ontheemde en een schade veroorzaakte van meer dan 30 miljard dollar.
Hoewel Pakistan minder dan één procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen vertegenwoordigt, wordt het land in Zuid-Azië beschouwd als een van de meest kwetsbare regio’s door de klimaatverandering.
Wat te doen?
Er is niemand in Pakistan die nog twijfelt aan de klimaatverandering. Het land was nog niet bekomen van de ramp van 2022 of het kreeg al een tweede zondvloed over zich heen.
Sinds ‘Reizen Waes’ (nvdr: tv-programma VRT) weten nu ook de bewoners van de lage landen dat Pakistan zeer hoge bergen heeft die deel uitmaken van de Himalaya: bijvoorbeeld de K2 en de Nanga Parbat. In deze gigantische bergketen smelten 7.000 gletsjers die gletsjermeren vormen die op hun beurt overstromen.
Ze voeden een netwerk van rivieren die bijgevolg ook regelmatig buiten hun oevers treden. Moessonregens doen de spreekwoordelijke emmer nog eens extra overlopen. De 250 miljoen bewoners van Pakistan leven van het ene uiterste in het andere. In de zomer is het er ondraaglijk heet en is er waterschaarste, in de moessontijd krijgt men een onvoorstelbare regenval en is er voor velen geen efficiënte beschutting.
German Watch is een non-profitorganisatie die een index van landen samenstelt die het meest getroffen worden door de klimaatverandering. Pakistan staat daarin op de eerste plaats. Volgens modellen van World Weather Attribution die de verbanden tussen klimaatverandering en extreem weer onderzoeken, waren de moessonregens van afgelopen zomer 22 procent intenser dan in het pre-industriële tijdperk.
Kritiek
Er komt natuurlijk ook kritiek op de Pakistaanse regering: men vraagt duurzame maatregelen. Premier Shehbaz Sharif heeft de klimaatnoodtoestand afgekondigd en wil herstelfondsen vrijmaken. De minister van Milieuzaken heeft de opdracht gekregen om een plan voor te bereiden voor het moessonseizoen van volgend jaar.
Milieudeskundigen vinden echter dat de regering meer moet doen dan de schade door overstromingen te beperken. De kritiek betreft ook de projectontwikkelaars die bouwen in overstromingsgebieden en de overheid die landbouwers toestaat om in rivierbeddingen akkers te bewerken.
Ook de ontbossing zou moeten worden tegengegaan. Tariq Fazal Chaudhry, een Pakistaanse minister, zei tijdens een persconferentie in september: “Helaas hebben we de afgelopen decennia verzuimd onze bossen en bomen te beschermen, terwijl inbreuken zijn gebeurd op de natuurlijke waterwegen – rivieren, beken en kanalen die ooit een gemakkelijke doorgang voor regenwater mogelijk maakten. Dit heeft de huidige overstromingssituatie verergerd.”
Een economische klap
Het zal tijd kosten om de schade van de overstromingen van afgelopen zomer in kaart te brengen. Een groep ondernemers schat dat 60 procent van de rijstoogsten, 30 procent van de suikerrietteelt en 35 procent van de katoenproductie in Punjab is getroffen.
Landbouw is normaal gezien goed voor meer dan een vijfde van het bruto binnenlands product van Pakistan.
De verliezen in de landbouw, in combinatie met de wijdverbreide schade aan gebouwen, zouden ook nog andere delen van de economie raken. In 2022 bedroeg de cumulatieve economische impact van extreem weer 8 procent van het BBP van Pakistan.
De Pakistaanse leiders hebben vastgesteld dat het aandeel van het land inzake klimaatverandering onbeduidend is in vergelijking met rijkere landen. Het land is verantwoordelijk voor minder dan 1 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen.
De zogenaamde ‘donorlanden’ met historisch hoge emissies zijn, ondanks beloftes van financiële steun, terughoudend geweest met het betalen voor klimaatadaptatie elders.
Landen hebben ingestemd met de oprichting van een wereldwijd schade- en verliesfonds, maar aarzelen om zoveel geld bij te dragen als experts nodig achten.
Saima Shabbir, Elian Pettier en Claire Brown
Bronnen: Saima Shabbir in Arab News en Elian Pettier en Claire Brown in The New York Times. Elian Pettier is journalist in Islamabad, Pakistan, waar hij verslag uitbrengt voor The New York Times over Afghanistan en Pakistan. Claire Brown werkt in New York.
(Samenvatting en vertaling door Marc Colpaert)
Pakistan’s Floods Are a Climate Change Warning. Pakistan, among the countries most vulnerable to climate change, has been battered by floods and extreme heat as critics say its government needs to do more, The New York Times, 11 september 2025 https://www.nytimes.com/2025/09/11/climate/pakistans-floods-are-a-climate-change-warning.html
Enkele cijfers (toestand 15 september 2025):
Meer dan 4.700 dorpen werden door de overstromingen getroffen, 2,5 miljoen mensen werden geëvacueerd. Volgens de PDMA (Provincial Disaster Management Authority) troffen de overstromingen van de rivier Chenab 2.484 dorpen, van de Sutlej 719 dorpen en die van de Ravi 1.458 dorpen.
In totaal zijn ongeveer 4,72 miljoen mensen getroffen, waarvan er 2,56 miljoen geëvacueerd werden naar veiligere oorden.
De autoriteiten hebben 372 opvangkampen, 454 medische kampen en 385 veterinaire kampen opgezet in de getroffen districten, terwijl bijna 2,07 miljoen stuks vee in veiligheid zijn gebracht.
Totaal aantal dodelijke slachtoffers sinds juni 2025: 985.
Er vormden zich vloedgolven die zich over het hele Indus-gebied verspreiden in de richting van de Guddu- en Sukkur-dammen – de twee van de belangrijkste controlepunten op de Indus. De Kotri-dam is het laatste controlepunt voordat de Indus uitmondt in de Arabische Zee.
De recente overstromingen in Pakistan hebben herinneringen opgeroepen aan de ramp van 2022, die meer dan 1.700 mensenlevens kostte, miljoenen mensen ontheemde en een schade veroorzaakte van meer dan 30 miljard dollar.
Hoewel Pakistan minder dan 1 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen vertegenwoordigt, wordt het land in Zuid-Azië beschouwd als een van de meest kwetsbare regio’s door de klimaatverandering.
Bron: Saima Shabbir in Arab News, 15 september 2025: https://www.arabnews.com/rbitem-author/saima-shabbir
Lees ook:
- Deadly Floods in Punjab Devastate Pakistan’s Breadbasket. Housing communities and businesses that rely on agriculture have been destroyed in the country’s largest province, The New York Times, 31 augustus 2025 https://www.nytimes.com/2025/08/31/world/asia/summer-monsoon-floods-pakistan.html
- First War, Then Floods Drive Pakistani Families From Their Homes. Near the Indian border, many people who fled the recent India-Pakistan conflict have had to leave again, this time because of rising waters, The New York Times, 2 september 2025 https://www.nytimes.com/2025/09/02/world/asia/pakistan-india-floods.html
Lees verder (inhoud september 2025)
