Redactioneel 66


OPGELET: nieuwe datum! CIMIC-café@deZondvloed, Mechelen, maandag 17 november 2025, 19 uur
Iedereen wil eigenlijk vrede, maar de actualiteit toont dat er andere krachten spelen en met een eigen logica, zoals ‘Si vis pacem, para bellum’ (‘Als je vrede wil, bereid dan oorlog voor’).

Achterkleinkind Katharina Swings komt op dinsdag 2 december in Leuven het verhaal vertellen dat haar moeder Mia Jespers (+ 2019) heeft neergeschreven over haar eigen grootvader ‘Meesteremy’, alias Jan Remy Alloing (1883 -1953). Katharina wil het werk van haar moeder niet verloren laten gaan en gelooft dat we kunnen leren van onze roots, onze geschiedenis. Omdat we zo ook beter kunnen bijdragen aan wereldvrede. “Daar droomde mijn overgrootvader ook van.”

De studiedag ‘Heldere bronnen’ is dit jaar gewijd aan de persoon en het werk van Raimon Panikkar. SPESvzw en CIMICvzw organiseren de dag met medesteun van UP Leuven en Filosofenfontein. Je bent van harte uitgenodigd.

Ontdek de fototentoonstelling What’s the Word? Johannesburg! tijdens een nocturne op woensdag 5 november, in aanwezigheid van de Zuid-Afrikaanse kunstenaar Jabulani Dhlamini. Hij is één van de fotografen uit de tentoonstelling en hij neemt je mee op een exclusieve rondleiding: een bijzonder moment om zijn werk te verkennen en in gesprek te gaan over de hedendaagse kunstscene van Johannesburg.

Tom Khaled Würdemann, 31 en Duitser van Syrische afkomst, promoveerde aan het Instituut voor Palestinastudies in Beiroet, Washington en Jeruzalem. Hij is onderzoeker aan de Hogeschool voor Joodse studies en het Centrum voor Transculturele studies in Heidelberg. Hij werkte mee aan onderzoeksprojecten zoals ‘Gathering the dispersed. State Evasion and States-Marking in Modern Jewish, Kurdish an Berber History’, en ‘Beyond Conflict and Coexistence. An Entangled History of Jewish-Arab Relations.’ Sinds 2024 is hij wetenschappelijk medewerker ‘Ambivalent Enmity’ aan de universiteit van Heidelberg.

Midden oktober 2025 zijn in Ouagadougou, de hoofdstad van Burkina Faso, verschillende journalisten aangehouden, ondervraagd en vervolgens weer vrijgelaten. Terwijl er nog steeds geen nieuws is over de in juni 2024 ontvoerde onderzoeksjournalist Serge Oulon, stelt de Burkinese pers zich vragen over de zorgwekkende staat van de vrijheid van meningsuiting, 27 jaar na de moord op journalist Norbert Zongo.
De huidige militaire junta, die nu drie jaar aan de macht is in het land van de ‘integere mensen’, haalt steeds meer de duimschroeven aan. De strijd tegen de jihadistische terreurgroepen in de Sahel is dan een prima excuus.
door Franz Nadler en Thomas Stiefel
door Franz Nadler en Thomas Stiefel · Published 24/10/2025 · Last modified 05/11/2025

Connection e.V., de gespecialiseerde Duitse organisatie die wereldwijd dienstweigeraars en deserteurs juridisch en moreel ondersteunt, rouwt om het overlijden van haar medeoprichter, directeur en vriend Rudi Friedrich. Rudi kwam op maandag 14 juli 2025 tijdens een vakantie in Noord-Italië om het leven bij een bergwandeling in de buurt van het Comomeer. Toen een Italiaans bergreddingsteam hem terugvond, kon het alleen nog zijn dood vaststellen. Een in memoriam door Franz Nadler en Thomas Stiefel, Connection-medewerkers van het eerste uur.

Misschien bevinden de (niet zo verenigde) ‘United’ States zich in een economische crisis. Misschien is er inflatie. Niemand weet het momenteel, want de instellingen die voor de statistieken moeten zorgen, zijn in Washington lam gelegd. Ook over de toestand van de arbeidsmarkt is er geen nieuws. Het gebrek aan Amerikaanse statistieken kan gevolgen hebben voor de hele wereld, want banken en investeerders oriënteren zich op Washington. De dollar stijgt of zakt al naargelang het beleid van de Federal Reserve. Niemand weet precies hoe het er in de ‘black box’ van de Amerikaanse economie aan toe gaat.

Wie heeft er al eens gehoord van Playback Theatre? Niet te verwarren met het populaire ‘playbacken’ van muziek, is dit een bijzondere, diep menselijke vorm van theater. Geen vaste rollen of geschreven teksten, maar beleefde en doorleefde verhalen – recht uit het hart van mensen, die hier de hoofdrol spelen. Playbacktheater of terugspeeltheater is een vorm van improvisatietheater waarbij echte verhalen van mensen centraal staan. Geen geschreven scripts of ingestudeerde scenes, maar rauwe, eerlijke, persoonlijke ervaringen die ter plekke op de scene worden teruggespeeld en teruggegeven door de spelers.

Nog tot zondag 9 november 2025 speelt de opera ‘Ali’ in de Brusselse Koninklijke Muntschouwburg. Deze productie, gebaseerd op het waar gebeurde verhaal van de Somalische jongen Ali, is geen gewone operavoorstelling. Ricard Soler Mallol en Ali Abdi Omar richten in hun opera onze blik pijnlijk scherp op de existentiële ervaringen en schijnbaar onoverkomelijke hindernissen die Ali, net zoals zoveel van zijn land- en lotgenoten, moest ondergaan tijdens zijn lange en gevaarlijke migratietocht via de gruwel van de Libische detentiecentra op zoek naar veiligheid in Europa.

De vijandigheid van de Verenigde Staten onder president Donald Trump tegenover de VN dreigt te escaleren, net nu deze 80-jarige wereldorganisatie, die al jaren kampt met een tekort aan financiële middelen, worstelt om economisch te overleven.
In een toespraak voor de Begrotingscommissie van de VN, begin oktober, zei VS-ambassadeur Jeff Bartos: “President Trump heeft volkomen gelijk: de Verenigde Naties kunnen een belangrijke instelling zijn voor het oplossen van internationale uitdagingen, maar de instelling is veel te ver afgedwaald van haar oorspronkelijke doelstellingen.” Een opiniestuk door Thalif Deen van IPS.

De hoofdonderhandelaar op het gebied van mitigatie van het West-Afrikaanse Gambia is van mening dat de aanstaande COP30 in het Braziliaanse Belém een unieke kans biedt om het mondiale klimaatleiderschap opnieuw in evenwicht te brengen.
COP30-onderhandelaar Malang Sambou Manneh gelooft dat de methode om de fossiele brandstoffen af te bouwen, in technologie ligt. Door alternatieven te laten zien die werken, krijgt het mondiale Zuiden de kans om het voortouw te nemen en beste praktijken op het gebied van hernieuwbare energie te presenteren.

Het laatste boek van Paul Verhaeghe, ‘Wijsheid’, is een parel. Ik heb het tweemaal gelezen, en zal het nog eens herlezen. Elke bladzijde ‘draagt’ en doet je stilstaan bij jezelf, je soortgenoten-medemensen en de wereld. Het duurt dus even voor je het boek(je) van 158 bladzijden uit hebt. Maar het schudt je dooreen. Het lijkt wel een synthese van alles wat de auteur tot nu toe schreef.

Begin dit jaar kreeg ik een manuscript in mijn mailbox met de vraag wat ik ervan vond. Ik vond het zo goed dat ik voorstelde er een inleiding voor te schrijven, die ik hier als bespreking meegeef.
Leegte, in combinatie met het ontbreken van een zingevend doel, is wijdverspreid. Veel tijdgenoten ervaren een onbehagen, waarover sommigen zich schuldig voelen – we hebben het toch goed? Ze voelen zich niet thuis in de wereld, in hun lijf, zelfs niet in hun identiteit.