Theatervoorstelling ‘Tand des Tijds’ (Tim Natens)
Als je de theatervoorstelling nog niet zag: Tand des Tijds van Tim Natens speelt ook nog in 2026. In deze theatersolo onderzoekt Natens een donker hoofdstuk uit de Belgische postkoloniale geschiedenis rond de figuur van Gérard Soete en de moord op Patrice Lumumba. Hij biedt een indringende reflectie op dekolonisatie en collectieve herinnering. Het werk is een coproductie van Moussem, Antigone en Monty.
Voor zijn nieuwe voorstelling Tand des Tijds, inspireert schrijver en theatermaker Tim Natens zich op de figuur van Gérard Soete. Soete was een Belgische politiecommissaris die in 1961 de opdracht kreeg het lichaam van de geëxecuteerde Congolese premier Patrice Lumumba te laten verdwijnen.
Bij de uitvoering daarvan confisqueerde hij enkele snijtanden van Lumumba, die hij vervolgens bijhield als privébezit—mogelijk als morbide souvenirs.
De brutale moord op Lumumba (Katanga, 17 januari 1961), de eerste democratisch verkozen premier van een onafhankelijk Congo, heeft een onmiskenbare impact gehad op de ontwikkeling van het land.
Vele Afrikaanse landen stonden toen net op het punt om hun onafhankelijkheid te herwinnen en vorm te geven aan een eigen jonge natiestaat, wat de moord tot een sinistere en symbolische daad maakte.
Noam Chomsky noemt de moord op Lumumba door de Belgische staat in dat licht een van de ergste misdaden van de 20ste eeuw. In hoeverre was Gérard Soete betrokken bij deze moord, en welke vragen over de relatie tussen kolonisator en gekoloniseerde krijgen door zijn bezit van Lumumba’s enige stoffelijke overschot een materiële dimensie?
In Tand des Tijds neemt de maker een donker stuk geschiedenis onder de loep en raakt hij een uiterst gevoelig onderwerp aan dat voortleeft in het heden.
De vroegere verhoudingen tussen België en Congo—tussen voormalig onderdrukker en onderdrukte—zijn immers springlevend in de actuele maatschappelijke debatten rond dekolonisatie en racisme.
Natens’ voorstelling speelt behendig in op deze discussies en schetst Soetes problematische bezit van een bizar en luguber relikwie als een persoonlijke manifestatie van een collectief trauma.
Tim Natens is een schrijver, maker en toneelspeler, gevestigd in Brussel. In zijn werk voert Natens vaak de enkeling als protagonist op: de kleine man die een speelbal wordt in het raderwerk van grotere machten op het internationale wereldtoneel.
Zo geeft hij bijvoorbeeld gestalte aan personages als de Britse wapeninspecteur David Kelly in de voorstelling Kelly (2021) en Gérard Soete, de politiecommissaris die in 1961 de opdracht kreeg het lichaam van de geëxecuteerde Congolese premier Patrice Lumumba te laten verdwijnen (Tand des Tijds, 2024). Beide stukken werden door Natens zelf geschreven.
Tim Natens studeerde in 2017 af aan het RITCS in Brussel. Tijdens zijn opleiding werd het voor hem duidelijk dat hij zich ten volle wil ontplooien als acteur en performer, maar met een grote focus op het creëren van eigen materiaal, het ontwikkelen van een duidelijke stem en het uitbouwen van een parcours als theatermaker.
Ik zag op donderdag 11 december, in Theater1150 in Sint-Pieters-Woluwe, de voorstelling Tand des Tijds van Tim Natens, en het blijft nog altijd nazinderen.
Natens kruipt in de huid van Gérard Soete, de Belgische politiecommissaris die betrokken was bij de verdwijning van het lichaam van Patrice Lumumba. De voorstelling ontsluit niet alleen een donker hoofdstuk uit het Belgisch-Congolese verleden, maar laat ook zien hoe zulke koloniale erfenissen levend blijven in actuele debatten over dekolonisatie en racisme.
Het is een confronterende en intense ervaring die een spiegel voorhoudt over verantwoordelijkheid, macht en hoe we collectieve herinnering doorgeven. Het stuk blijft knagen, vragen oproepen, en laat een diepe indruk achter die nog lang bijblijft.
Sarah Avci
Data en locaties voorstellingen in 2026:
• 17/01/2026 – Compagnie Cecilia, Gent
• 05/02/2026 – Antigone, Kortrijk
• 07/02/2026 – Theater Malpertuis, Tielt
Tickets voor de voorstellingen in Kortrijk en Tielt: https://www.antigone.be/nl/event/tand-des-tijds
Meer informatie: https://www.moussem.be/nl/event/12308/tim-natens
Lees verder (inhoud december 2025)
