‘Aldo Leopold – Denken als een berg’ — Heldere Bronnen-studiedag, Mechelen, zaterdag 28 november 2026

Op zaterdag 28 november 2026 organiseren vzw SPES-Forum en CIMICvzw hun jaarlijkse Heldere Bronnen-studiedag in Mechelen. In deze editie worden de schijnwerpers gericht op Aldo Leopold. Leopold behoort tot de grondleggers van de moderne milieu-ethiek. In zijn klassieker Denken als een berg nodigt hij ons uit om de aarde niet langer te beschouwen als bezit, maar als een gemeenschap waartoe wij behoren.

Meer dan ooit roept onze tijd vragen op over klimaat, biodiversiteit, natuurherstel en duurzame levensvormen. De uitdagingen waarvoor we staan, zijn niet alleen technisch of politiek. Ze raken ook aan onze diepste opvattingen over mens-zijn, verantwoordelijkheid en verbondenheid met al wat is.

Tijdens deze studiedag onderzoeken we hoe milieu-ethiek, spiritualiteit en zorg voor het land elkaar vandaag kunnen versterken. We brengen het gedachtegoed van Aldo Leopold in gesprek met hedendaagse stemmen uit de ecofilosofie, de journalistiek, het natuurherstel, het milieu-engagement en de ruimtelijke zorg.

Met bijdragen van Joris Capenberghs, Matthijs Schouten, Danny Jacobs, Linde De Vroey en Tine Hens. Verder zal er ook een debat zijn met Liesbeth Reekmans, Koen Stuyck en Bart Backaert.

Aldo Leopold (links) tijdens een jaarlijkse vergadering van The Wilderness Society Council, Old Rag, Virginia (VS), in 1946 (foto: Howard Zahniser, NCTC Archives/Museum, Public Domain).
Aldo Leopold (links) tijdens een jaarlijkse vergadering van The Wilderness Society Council, Old Rag, Virginia (VS), in 1946 (foto: Howard Zahniser, NCTC Archives/Museum, Public Domain).

PROGRAMMA

09.00 – 09.30  Onthaal met koffie

09.30 – 09.40  Welkom en situering van de dag door Erik Vanleeuw, voorzitter vzw SPES-Forum en Spiritmoment door Marc Colpaert, CIMICvzw

09.40 – 10.00  Filmfragment uit Green Fire

10.00 – 10.45  Joris Capenberghs, live spreker: ‘Aldo Leopold en de geboorte van de moderne milieu-ethiek’

10.45 – 11.15  Pauze

11.15 – 12.00  Matthijs Schouten, interview (vooraf opgenomen): ‘Van heerser naar deelnemer: ecologie als spirituele weg’

12.00 – 13.00  Lunch

13.00 – 13.45  Danny Jacobs, live spreker: ‘Van milieubesef naar maatschappelijke transitie’

13.45 – 14.30  Linde De Vroey, interview (vooraf opgenomen): ‘Verwilderen als ecologische en spirituele praktijk’

14.30 – 15.15  Tine Hens, live spreker: ‘De wereld die we delen’

15.15 – 15.30  Pauze

15.30 – 16.15  Panelgesprek, moderator Ingrid Verduyn: ‘Wat heeft Aldo Leopold ons vandaag nog te zeggen?’ met Liesbeth Reekmans, Koen Stuyck en Bart Backaert

16.15 – 16.30  Slotreflectie en/of afsluitend (dank)woord door Erik Vanleeuw

16.30  Receptie

INSCHRIJVEN: https://forms.gle/DfYJG2yiZi7GZWa96 (invulformulier op website SPES-Forum)

LOCATIE: Congrescentrum Groot Seminarie Mechelen, Frederik de Merodestraat 18, 2800 Mechelen  https://dpcm.be/contact/

PRIJS: 55 euro (dranken en lunch inbegrepen)

Book Cover van de Nederlandse vertaling van A Sand County Almanac van Aldo Leopold, uitgeverij Noordboek, 2025, ISBN 9789464712438.
Cover van de Nederlandse vertaling van A Sand County Almanac van Aldo Leopold, uitgeverij Noordboek, 2025, ISBN 9789464712438.

OVER DE SPREKERS

Joris Capenberghs is vertaler, essayist en kenner van het werk van Aldo Leopold. Hij verzorgde de Nederlandse vertaling van A Sand County Almanac onder de titel Denken als een berg en droeg zo bij aan de bekendmaking van Leopolds gedachtegoed in het Nederlandse taalgebied. Tijdens deze studiedag introduceert hij het leven, werk en de blijvende actualiteit van Leopold.

Matthijs Schouten is bioloog, filosoof en een van de meest vooraanstaande denkers in het Nederlandse taalgebied over de relatie tussen mens, natuur en spiritualiteit. Hij publiceerde talrijke boeken en artikelen over ecologie, natuurbeleving en zingeving. Vanuit een unieke combinatie van wetenschappelijke en spirituele inzichten verkent hij hoe een andere verhouding tot de natuur ook een andere manier van leven kan inspireren.

Danny Jacobs was gedurende meer dan drie decennia directeur van Bond Beter Leefmilieu en speelde een belangrijke rol in het Vlaamse milieubeleid. Vanuit zijn ruime ervaring op het snijvlak van beleid, middenveld en maatschappelijke verandering reflecteert hij over de vraag hoe ecologische inzichten kunnen uitmonden in concrete maatschappelijke transitie.

Linde De Vroey is auteur, journalist en denker rond natuurherstel en verwildering. In haar boek Verwilderen onderzoekt ze hoe mens en natuur opnieuw met elkaar in verbinding kunnen komen. Daarnaast schrijft ze voor Apache en draagt ze bij aan het publieke debat over ecologie, hoop en de toekomst van onze leefomgeving.

Tine Hens is journalist, schrijfster en een van de bekendste Vlaamse stemmen in het klimaat- en biodiversiteitsdebat. Met boeken als De wereld die we delen, Het klein verzet en Archief van mogelijk verlies onderzoekt ze hoe mensen opnieuw kunnen leren leven binnen de grenzen van de planeet. Haar werk verbindt maatschappelijke analyse met concrete verhalen van hoop, zorg en verandering.

OVER DE PANNELLEDEN

Liesbeth Reekmans is architecte en gespecialiseerd in regeneratief ondernemen en ontwikkelen. In de vzw Bomen Beter Beheren werkt ze aan de relatie tussen groen, publieke ruimte en leefkwaliteit. Vanuit haar ervaring met stedelijke vergroening en duurzaam ruimtegebruik toont zij hoe zorg voor natuur en landschap concreet vorm krijgt in onze dagelijkse leefomgeving.

Koen Stuyck is verantwoordelijk voor duurzame financiën en economiebeleid bij WWF België. Hij werkt aan het vergroenen van financiële stromen en beleid, zodat investeringen maximaal bijdragen aan natuurherstel en de ecologische transitie. Voordien was hij jarenlang woordvoerder van WWF België en vertegenwoordigde hij de organisatie op diverse internationale klimaat- en milieuconferenties.

Bart Backaert bouwde gedurende veertig jaar expertise op in de groendienst van Aalst, waarvan twintig jaar als diensthoofd. Hij is een gepassioneerd bomenkenner en natuurverteller die praktijkervaring koppelt aan een aanstekelijk enthousiasme voor groenbeheer. Met zijn verhalen brengt hij de zorg voor bomen en natuur dicht bij het dagelijkse leven van mensen.


Lees ook (inhoud september 2026)