Festival des Libertés: ‘Verbijstering en Opstand’, Brussel, van 8 tot 17 oktober 2026
Van donderdag 8 tot zaterdag 17 oktober 2026 vindt in Brussel het jaarlijkse Festival des Libertés plaats. Politiek en artistiek, intercultureel en creatief, feestelijk en vooral subversief. Festival des Libertés zal alle vormen van expressie inzetten om een overzicht te bieden van de stand van zaken op het gebied van rechten en vrijheden over de hele wereld, om op de loer liggende gevaren aan te wijzen, om verzet aan te moedigen en vooral om de zo noodzakelijke solidariteit te helpen bevorderen. Centraal thema dit jaar: ‘Verbijstering en Opstand’.
Verbijstering & Opstand
Verbijstering: een toestand van fysieke en morele verdoving, die grenst aan verlamming en wordt veroorzaakt door een schok of door diepe angst.
Opstand: een massale beweging van verzet.
Het is tegenwoordig niet ongewoon om verbijsterd achter te blijven bij het aanhoren of zien van de actualiteit. Zowel in de meest alledaagse gesprekken als in de meest onderbouwde analyses komt dezelfde constatering naar voren: iets maakt ons sprakeloos.
De opkomst van de ongebreidelde veiligheidsretoriek, de banalisering en normalisering van oorlog en de uitholling van de meest fundamentele rechten dringen zich zo onverbloemd aan ons op dat ze tot inertie dreigen te leiden.
Alsof de schok, door zich steeds opnieuw te herhalen, ons uiteindelijk ontwapent en machteloos achterlaat.
Hoe zijn we hier terechtgekomen? Hoe komt het dat hele samenlevingen, beetje bij beetje, vrijheden opgeven in naam van ‘veiligheid’? En wat blijft er over van ons vermogen om actief te handelen wanneer de verbijstering toeslaat?
Geschiedenis wordt niet geschreven in een toestand van verdoving. Tussen de regels van de verbijstering ontstaan evenwel bewegingen, ontstaat er verzet. En overal waar verzet wordt georganiseerd, verschuiven grenzen, en klinkt het ‘nee’ steeds luider en krachtiger.
Niets staat nog vast. De democratie blijft alleen maar overeind dankzij degenen die haar in handen nemen, die in opstand komen en de opgelegde kaders durven te doorbreken.
Het Festival des Libertés 2026 kiest daarom meer dan ooit partij. Het festival kiest ervoor om datgene wat ons verbijstert recht in de ogen te kijken, om beter zichtbaar te maken wat in opstand komt en waarom dat gebeurt.
Het wil daden van verzet en burgerlijke ongehoorzaamheid en het nemen van risico’s in de schijnwerpers zetten. Verhalen verspreiden die mensen wakker schudden, analyses die ons kracht geven om door te gaan, ervaringen die houvast bieden.
Niet om eenvoudige antwoorden te beloven, dat doen de populisten al meer dan genoeg, maar om verlamming te weigeren en opnieuw ruimte te maken voor wat mogelijk is.
Informeren is nooit een neutrale daad geweest. Maar vandaag neemt de druk op de media vele vormen aan: rechtszaken of dreigementen met rechtszaken tegen journalisten, een toenemende concentratie van persgroepen, de economische verzwakking van redacties, de opkomst van privékapitaal dat verbonden is met al dan niet verborgen ideologische agenda’s, politieke aanvallen op de openbare omroep. Achter al deze verschijnselen doemt telkens dezelfde vraag op: wie heeft nog de middelen om onafhankelijk onderzoek te doen, te publiceren en de ongemakkelijke waarheid te vertellen?
Via verschillende aspecten die onze hedendaagse samenlevingen kenmerken, nodigt de editie 2026 van het Festival des Libertés ons uit om de dialoog te herstellen en nieuwe actieterreinen te openen om ons handelingsvermogen uit te oefenen.
“De dialoog, relatie tussen mensen, is vervangen door propaganda of polemiek, die twee vormen van monoloog zijn.” Albert Camus (1951)
Organisatie: Bruxelles Laïque asbl met medewerking van Théâtre National.
Praktisch:
De voorstellingen, concerten en debatten (vooral in het Frans) van het Festival des Libertés vinden plaats in het Théâtre National, Emile Jacqmainlaan 111, 1000 Brussel.
Metrostations in de buurt: Rogier (metrolijnen 2 en 6; tramlijnen 25 en 55) en De Brouckère (metrolijnen 1 en 5).
Info en het volledige, zeer uitgebreide programma: info@festivaldeslibertes.be
https://www.festivaldeslibertes.be/2026
Lees ook (inhoud september 2026)
