Even stilstaan bij mentale gezondheid

Gepubliceerd · Geüpdatet

Mentale gezondheid gaat niet alleen over hoe het met onszelf gaat. Het heeft ook te maken met de wereld waarin we leven, met wat we meemaken en met de druk om ons voortdurend aan te passen aan een snel veranderende tijd. Soms is het nodig om even stil te staan bij wat ons raakt, wat we meedragen en wat ons helpt om veerkrachtig te blijven.

In het kader van de tiendaagse van de geestelijke gezondheidszorg (1 tot 10 oktober 2026) willen we daarom deze maand ruimte maken voor het thema mentale gezondheid. Niet alleen om te spreken over kwetsbaarheid en trauma, maar ook over verbinding, veerkracht en de vraag hoe we ons staande houden in turbulente tijden.

Birsen Taspinar is klinisch psychologe, systeemtherapeute en schrijfster. In een eerdere nieuwsbrief brachten we haar boek al onder de aandacht. Nu staan we opnieuw stil bij haar werk en bij het thema van haar lezing, Trauma en veerkracht in turbulente tijden.

Birsen stuurde ons hiervoor een persoonlijke brief, oorspronkelijk geschreven in het Turks en door haar vertaald naar het Nederlands.

Ze begint met een citaat van Stefan Zweig: “Op het verkeerde moment geboren worden is de grootste tragedie”.

Deze zin vat de kern van het leven en werk van de Oostenrijkse schrijver Stefan Zweig. Hij beschrijft daarin hoe zijn generatie werd vermorzeld tussen de gouden, vreedzame negentiende eeuw van zijn jeugd in Wenen en de gruwelen van de twee wereldoorlogen.

Brief van Birsen Taspinar: ‘Brieven aan mijn ziel’

Zweig der ki: “Yanlış zamanda doğmak en büyük trajedidir.” Belki de zamana uymaya çalışmaktır en büyük derdimiz.

Zaman ile nedir bu alıp veremediğimiz? Hep her şeye geç kalmışlık, hiç bir şeyi tam vaktinde bitirememek, iki ayağımızı bir pabuca koyma derdi, çocukluğu kaçırmaktan mı geliyor acep? Yoksa annemin hep zamanla yarışıp büyük bir aileyi geçindirmeye çalışmasından mı geliyor?

Yoksa yanlış yerde olmak mı derdimiz? Bir yere geldik, sığamadık mı? Bir boşluğa sığdırılmaya çalışmak gibi kendini, ya da içindeki boşluğa bir yer aramak gibi mi?

Annemiz, babamız sürekli bir hayatta kalma derdinde, bizler de aynı modda devam eder olduk. Sanki biz de yolcuyuz, hep gider gibiyiz. Hep bir telaş, bir sabırsızlık, yerinde duramama, kabına sığamama.

İçimdeki yabancı hep benimle geldi. Ama belki de ancak yabancı bir yerde olunca rahatlıyor o yabancı. En çok o zaman konuşuyor. O konuştukça ruhumun derinliklerinden bir ses yükseliyor…

Nederlandse vertaling

Zweig zei eens: “Op het verkeerde moment geboren worden is de grootste tragedie.” Misschien is proberen mee te gaan met de tijd wel het grootste probleem.

Wat is het toch dat we steeds zo worstelen met de tijd? Steeds achterop lopen, dat voortdurende gevoel van alles te missen, steeds een race met de tijd en altijd maar te moeten haasten, komt dat door een kindertijd die we misten?

Of komt het doordat onze moeders altijd een race tegen de klok voerden om een groot gezin te onderhouden in een nieuw land?

Of is ons probleem dat we op de verkeerde plek zijn? Zijn we ergens beland waar we niet bleken te passen? Is het alsof je jezelf in een leegte probeert te wringen, of juist zoekt naar een plek voor de leegte vanbinnen?

Onze ouders waren voortdurend bezig met overleven, en wij zijn in diezelfde toestand gebleven. Het is alsof wij ook reizigers zijn die altijd onderweg zijn. Altijd maar gehaast, een vlaag van ongeduld, niet stil kunnen zitten, het niet kunnen uithouden in ons eigen omhulsel.

De vreemdeling in mij is altijd met me meegegaan. Maar vreemd genoeg komt die vreemdeling pas echt tot rust wanneer zij zich op een vreemde plek bevindt. Pas dan spreekt zij het meest. En naarmate zij spreekt, klinkt er een stem op uit de diepten van mijn ziel. Spreek vreemdeling, ik luister…

Haar brief nodigt ons uit om even te vertragen en stil te staan bij de tijd waarin we leven, bij wat die met ons doet en bij de manier waarop we proberen ons ertoe te verhouden.

Sarah Avci

Op 10 oktober stelt klinisch psychologe Birsen Taspinar haar boek De pijn diep vanbinnen voor, poëtisch en muzikaal omkaderd door Amina Belorf, Sarah Dewilde en Sevda Sögütlü. Een lezing over leven in veerkracht en het openstellen voor wat het leven brengt.

Zaterdag 10 oktober 2026, om 20 uur, Het Loo, Tessenderlo-Ham

Meer informatie en tickets: https://www.tessenderlo-ham.be/activiteiten/birsen-taspinar-e-a-trauma-en-veerkracht-in-turbulente-tijden

Lees ook:

Lees ook (inhoud september 2026)