Redactioneel 65
Terwijl veel mensen in juli en augustus aan vakantie toe waren, hebben evenzovele mensen hun betrokkenheid getoond en zich actief ingezet voor vele tienduizenden slachtoffers van geweld over de hele wereld. Honderdduizenden hebben in Europa betoogd tegen de oorlog in Gaza. Ze hebben op een overtuigende wijze getoond dat er wel degelijk een gigantisch draagvlak is om de oorlog te stoppen. Zelfs tijdens de Spaanse Vuelta-wielerwedstrijd.
Alle instellingen die we in de voorbije tachtig jaar hebben opgericht om vrede te handhaven, hebben aan de alarmbel getrokken, verklaringen afgelegd, de ‘dingen’ bij naam genoemd (‘genocide’), sancties afgekondigd, maar grotendeel tevergeefs.
‘Het’ stopt niet. De minder dan één procent die er garen bij spint, stopt niet en kan (nog) niet worden tegengehouden. Het treiteren houdt aan. Ook al vliegen er Russische jets en drones over Polen, Estland, Denemarken en Noorwegen, we kunnen verontwaardigd zijn, Poetin verwensen, maar meer ook niet.
Trump laat zich de andere methode, pamperen en slijmen, welgevallen. Maar nog geen honderd koetsen, geen duizend lakeien, zullen hem van het money- en MAGA-pad afhouden.
Wat nu? Dat is de Gandhiaanse hamvraag. In elk geval is ‘oog om oog, tand om tand’ geen antwoord. Maar lijdzaam naar het schavot stappen of jonge reservisten overtuigen dat oorlog voeren een fijne job is, helpen ook niet. Hoe krijg je vat op die één procent die deze kleine aarde onbewoonbaar maakt voor de mensensoort?
Het lijkt erop dat genocide kan uitmonden in de suïcide van de dader. In elk geval kan een joodse mens die zijn eigen wijsheid-traditie terdege kent, niet akkoord gaan met wat er momenteel in Israël gebeurt.
De echte marxist kan zich niet identificeren met Poetin. De van oudsher liberale denker herkent zich niet meer in de Amerikaanse interpretatie van de rechten van de mens. Xi Jinping is onaantastbaar, rekent op de nationale Chinese gevoelens, heeft een heel lange adem en wacht, maar accumuleert zijn macht. Modi reduceert de complexe Indiase tradities tot versimpeld hindoeïsme.
Hoe kunnen we wijsheid opdiepen? Het zijn magere jaren voor de menselijkheid, maar vette jaren voor de oligarchen en de autocraten.
In 2020 overleed Jonathan Sacks, filosoof, politicus en opperrabbijn van het Gemenebest. In 2016 ontving hij de Templeton-prijs voor zijn levensbeschouwelijke bijdrage aan het maatschappelijke debat en zijn rol in de interreligieuze dialoog. Hij is vermaard om zijn commentaar op de vijf boeken van de Tora.
In zijn Genesis-commentaar schrijft hij: “Alleen als we met elkaar omgaan als personen met een onvoorwaardelijke waardigheid, nemen we het ‘beeld van God’ in de ander serieus. In zekere zin is het gehele jodendom – of tenminste mitzvot ben adam lechavero, de ‘tien geboden tussen ons en onze medemensen’ – een uitgebreid commentaar op deze gedachte. Rechtsregels, barmhartigheid, naastenliefde, medeleven, zorg voor de armen, liefde voor de naaste en de vreemdeling, fijnzinnig spreken en je inleven in de snel gekwetste gevoelens van anderen: het zijn allemaal variaties op het thema van respect voor de andere als een beeld en gelijkenis van de Goddelijke Ander.”
Het klinkt helemaal anders dan wat Netanyahu zegt.
En Hamas dan, kan men tegenwerpen. Wat kunnen Gazanen anders dan luid op Allah roepen? Ze hebben alleen Allah. Als je in hun Koran de soera ‘Al -Anfaal’ (‘De Oorlogsbuit’) leest, weet je wat die schreeuw betekent.
“Zij (de vijanden) kunnen Onze wil (‘Allah’) nooit tegenhouden.” Of nog: “Net zoals wat de clan (het hof en de militaire aristocratie) van de farao en degenen vóór hen overkwam: zij verloochenden de openbaringen van hun Heer en dus vernietigden Wij (Allah) hen voor hun zonden en Wij lieten het hof en de militaire aristocratie van de farao verdrinken. Al die volkeren (die werden vernietigd in het verleden) waren onrechtplegers (zij kwamen in opstand tegen hun Heer, onderdrukten mensen en benadeelden zo zichzelf.)”
Voor de CIMIC-kernredactie,
Marc Colpaert
Jan Van Criekinge
Pascal Blancquaert
Koen Stuyck
Sarah Avci
Lees verder (inhoud september 2025)
