Recente berichtgeving CIMIC vzw
‘Vanaf heden kan je onze werking en onze gerenommeerde nieuwsbrief ook financieel ondersteunen. Dit waarborgt mee ons kwaliteitsvol aanbod en redactioneel werk. Het is ook mogelijk om per overschrijving te doneren op
BE38 1030 4369 8972.
Doneer naar keus voor CIMIC vzw! Alvast bedankt.’

De 30ste editie van het Afrika Filmfestival biedt een platform aan vaak onderbelichte, maar getalenteerde stemmen uit het Afrikaanse en Belgische filmlandschap. Het festival richt de schijnwerpers op prikkelende en kwalitatieve Afrikaanse auteursfilms. Dit vanuit een behoefte om onafhankelijke Afrikaanse films of films uit de diaspora te vertonen aan een breed publiek.

Op 22 april gaat de wandeling van start bij de bron van de Schelde in Gouy (Frankrijk), om 30 dagen later te eindigen in Vlissingen (Nederland). Onderweg zijn er dagelijks ontmoetingen, en verschillende grote en kleine evenementen in het kader van een schone en gezonde Schelde. Een oproep voor een drinkbare Schelde!

Paulo Nazareth (oude man, geboren in de stad Borun Nak of Vale do Rio Doce, in de Braziliaanse deelstaat Minas Gerais) is een kunstenaar die creëert terwijl hij wandelt. Met zijn Arte de Preceito (voorschriftkunst) is zijn artistieke praktijk geworteld in radicale verplaatsing en beweging, zoals het te voet oversteken van grenzen. Zijn werk onderzoekt de wisselwerking tussen herinnering, taal en ritueel binnen gemeenschappen die gevormd zijn door Afro-Braziliaanse, inheemse en antikoloniale bewegingen. Een confronterende tentoonstelling, nog tot 27 april te zien bij WIELS in Brussel.

De joodse filosoof Martin Buber wordt beschouwd als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de filosofie van de dialoog in de twintigste eeuw. In het ontstaansproces van het nieuwe Israël opteerde hij reeds in de jaren 1920 voor een Arabisch-Joodse eenheid.

Yellowcake, Little Boy is een voorstelling van Stijn Devillé in regie van Stijn Devillé en Christophe Aussems. In zijn nieuwe toneeltekst fileert Devillé de Belgische betrokkenheid bij de ontwikkeling van de atoombom en zoomt hij in op de ethische discussies onder Amerikaanse en Duitse wetenschappers, op het verscheurende leed van Japanse burgers en graaft hij zich in in de gewelddadige en vaak illegale mijnbouw in Congo, toen en nu.

Op 31 januari 2025 opende de expo ‘Compassion’ de deuren in het Antwerpse Museum aan de Stroom (MAS). Medeleven voelen of tonen is eigen aan de mens en kent vele gezichten. Sierstukken, gebruiksvoorwerpen, muziek, getuigenissen en schilderijen van onder anderen Brueghel en Géricault en sculpturen van Berlinde De Bruyckere en Annita Smit tonen hoe de mens dat doorheen vele tijden, culturen en levensbeschouwingen in beeld brengt. Tegelijk staat de bezoeker stil bij de moeilijke vragen rond het thema. Hedendaags werk van Ai Weiwei, Khaled Barakeh en Stephan Vanfleteren plaatst er actuele kanttekeningen bij.

“Sinds 18 maart 2025 heeft Israël opnieuw de poorten van de hel geopend in Gaza door massale luchtaanvallen uit te voeren waarbij kinderen en hele families in hun slaap werden gedood.” Dit schrijft Itamar Greenberg, een 18-jarige Israëlische dienstweigeraar. “Massamoorden en apartheid zijn geen weg naar ‘veiligheid’ en kunnen dat ook nooit zijn – het zijn misdaden tegen de menselijkheid”, getuigt hij in onderstaande tekst die door Amnesty International werd verspreid.

Betrouwbare data, de basis van alle wetenschappelijkheid, zijn in de VS momenteel in het gedrang. Vier dagen na het aantreden van de regering-Trump in januari dit jaar kreeg een bibliothecaris, Jamie Flood, van het Amerikaanse ministerie van Landbouw een opdracht (‘Action Required’) van haar chef om alle publieke informatie van het ministerie inhoudelijk te onderzoeken: de internetpagina’s, de resultaten van wetenschappelijk onderzoek, databanken, socialemediakanalen.

Midden januari werd de wereld opgeschrikt door vreselijke beelden uit Stilfontein, een klein mijnstadje in Zuid-Afrika, waar de laatste ‘illegale’ mijnwerkers, die al maanden vastzaten in een verlaten goudmijn, meer dood dan levend naar boven werden gedwongen bij een brutale politieoperatie.
Hierbij een uitgebreide analyse over wat er gebeurde en hoe dit nieuwe bloedbad past in een lange reeks van gewelddadige conflicten in de Zuid-Afrikaanse mijnbouwsector die teruggaan op koloniale machtsstructuren. Ook de huidige overheid, meer dan dertig jaar na het einde van de apartheid, blijft blijkbaar de particuliere zakelijke belangen van grote mijnbedrijven boven het welzijn van arbeidsmigranten stellen.

Op maandag 3 maart ging de Syrische zuster Deema voor in de vredeswake in de St-Franciscuskerk aan de Ossenmarkt in Antwerpen. Zuster Deema groeide op in Homs in een christelijk gezin met een Syrische vader en een Libanese moeder. In haar studententijd kwam ze in contact met de spiritualiteit van de jezuïeten en leerde ze het woestijnklooster Deir Mar Moussa kennen.

Op maandagavond 17 maart 2025 was Ashok Gladstone Xavier uit het Indiase Chennai (Tamil Nadu) te gast bij CIMIC. Hij houdt ons via deze nieuwsbrief regelmatig op de hoogte van wat er in het gigantische continent India gebeurt.

Op 11 maart 2025 werd voormalig Filipijns president Rodrigo Duterte (79) gearresteerd op de luchthaven van Manilla. Duterte, die terugkeerde van een campagnebezoek aan Hongkong voor de tussentijdse verkiezingen van 12 mei, werd aangehouden op verzoek van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Hij wordt verdacht van misdaden tegen de menselijkheid in het kader van zijn beruchte ‘oorlog tegen drugs’.

Zou jij het normaal vinden als de tabaksindustrie deelnam aan conferenties van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)? Het zou toch op zijn minst vreemd zijn, aangezien de tabaksproducenten van deze evenementen gebruik zouden kunnen maken om druk uit te oefenen en zo het gezondheidsbeleid te beïnvloeden. Een soortgelijke situatie doet zich nochtans jaarlijks voor bij de Klimaatconferenties (COP) van de Verenigde Naties. Ondanks protesten blijven de fossiele brandstoffenproducenten zich vrij en vrolijk bewegen in de ruimtes waar over de toekomst van onze planeet wordt beslist.

Grootschalige conflicten zijn terug van nooit weggeweest. En al te vaak leggen ze weer de kiem voor nieuwe conflicten in de toekomst. Omdat het onrecht niet wordt rechtgezet en hele bevolkingen verweesd achterblijven, zonder hulp of verhaal. En wat doe je dan, als iedereen getraumatiseerd is en nieuwe generaties moeten opgroeien met de kwetsuren?
Heel vaak blijft het onrecht gewoon voortduren en etteren de wonden innerlijk verder, lang nadat de fysieke wonden genezen zijn (als er al geen permanente lichamelijke schade is die het leven nog moeilijker maakt). Dat dit alles psychologisch zware littekens achter laat, zal niemand verwonderen. Maar nu is bewezen dat er zelfs genetische gevolgen zijn.

Michael Sandel is hoogleraar politieke filosofie in Harvard, de twintig jaar jongere Thomas Piketty doceert economische geschiedenis in Parijs en werd wereldberoemd met zijn Kapitalisme in de 21ste eeuw. Hun werk wordt geruggensteund door het baanbrekende onderzoek van Richard Wilkinson en Kate Pickett naar de maatschappelijke effecten van ongelijkheid. Dit boekje is de geredigeerde versie van een gesprek dat de twee denkers hadden op 20 mei 2024 aan de Paris School of Economics.

.

Op maandag 3 maart 2025 komt zuster Deema (44) van de Syrisch-christelijke gemeenschap van Deir Mar Moussa naar België. Ze is al meer dan 20 jaar lid van de gemeenschap en bracht de oorlog in het klooster ten noorden van Damascus door.
Hoe de woestijn een plek van belofte kan worden

Yellowcake, Little Boy is een voorstelling van Stijn Devillé in regie van Stijn Devillé en Christophe Aussems. In zijn nieuwe toneeltekst fileert Devillé de Belgische betrokkenheid bij de ontwikkeling van de atoombom en zoomt hij in op de ethische discussies onder Amerikaanse en Duitse wetenschappers, op het verscheurende leed van Japanse burgers en graaft hij zich in in de gewelddadige en vaak illegale mijnbouw in Congo, toen en nu.

Hoe hebben kunstenaars uit Afrika en haar diaspora het dagelijks leven in de afgelopen eeuw afgebeeld? Koyo Kouoh, directeur en hoofdcurator van Zeitz Museum MOCAA in Kaapstad en haar team hebben deze vraag proberen te beantwoorden met een baanbrekende tentoonstelling onder de titel ‘When We See Us’. Na Kaapstad en het Zwitserse Bazel is nu ook Brussel aan de beurt. BOZAR presenteert met trots deze caleidoscoop van pan-Afrikaanse figuratieve schilderkunst van de jaren 1920 tot heden. Nog tot 10 augustus.

Hoe extreemrechts de geschiedenis en de democratie vernietigt. Het gevecht rond begrippen. “Hitler was links, Lenin een liberaal”. Welke rol speelt ‘Geschichtspolitik’ in de strategieën van Nieuw Rechts en populisten?
Historicus Volker Weiss schreef er een markant boek over. “Rechts overschrijft het verleden en daarmee begint de aanval op het democratische heden”, is de samenvatting van zijn visie. Journaliste Julia Encke had een gesprek met hem in de Frankfuter Allgemeine Sonntagszeitung van 9 februari. We vatten het voor u samen.

Van 2018 tot en met 2023 begeleidde Heleen ter Ellen, oud-CIMIC-docent en -leerling, de Waarheidscommissie in Colombia met bijzondere workshops, genaamd: Re-Conectando: Laboratoria voor waarheid en verzoening in de buik van Moeder Aarde.
Dit proces was onder meer gebaseerd op het Werk dat weer Verbindt van Joanna Macy. Voor een nieuw te verschijnen boek over het belang van dit werk in de wereld van vandaag, schreef Heleen samen met haar collega’s een inspirerend artikel, met het mycelium als leidende metafoor. We brengen dit lange Engelstalige artikel in de CIMIC-Nieuwsbrief, opgesplitst in drie delen. Hieronder deel 2.

Pushbacks – het ‘terugduwen’ van migranten nadat ze irregulier de grens zijn overgestoken – zijn illegaal volgens internationaal en Europees recht. Toch zijn ze ondertussen gemeengoed geworden in Europese lidstaten. “Pushbacks zijn geen excessen of uitzonderingen, maar een dagelijkse praktijk aan de Europese buitengrenzen”, zegt Flor Didden, migratie-expert bij 11.11.11.
“Het is zo systematisch dat het duidelijk bewust beleid is. Ondanks de enorme bewijslast is zowel in Bulgarije als in Griekenland nog nooit een agent gestraft omdat hij zijn boekje te buiten ging. De facto zijn pushbacks vandaag gewoon het Europese migratiebeleid.”

De inname van Goma (Noord-Kivu) eind januari (en inmiddels ook Bukavu, Zuid-Kivu, midden februari) door de M23-rebellen en het Rwandese leger markeert een keerpunt in het al decennialang aanslepende conflict in het oosten van Congo. Ondanks enkele krachtige verklaringen blijft de Europese Unie grotendeels passief en steunt ze indirect Rwanda via economische akkoorden. De onmiskenbare fouten die door de Congolese regering zijn gemaakt, rechtvaardigen geenszins dat het Rwandese geweld nog wordt aangemoedigd. Het beleid van de EU, dat blijkbaar losstaat van elke realiteit, zou een gewelddadige kettingreactie kunnen uitlokken die de hele regio treft. Een analyse door Congo-experts Erik Kennes en Kristof Titeca.

Maak je geen illusies: Mozambique blijft een land in een diepe meervoudige crisis, ondanks de inauguratie, op 15 januari, van Daniel Chapo (FRELIMO) als vijfde president van het bijna vijftig jaar onafhankelijke land en de aanstelling van een nieuw parlement. Hoewel de wijdverspreide beschuldigingen van massale verkiezingsfraude tijdens de verkiezingen van 9 oktober 2024 de directe aanleiding vormden voor de grootste politieke onrust sinds het einde van de burgeroorlog, begin de jaren 1990, brachten de vaak gewelddadige protesten diepgewortelde sociaaleconomische en politieke grieven aan het licht. Egídio Chaimite schreef een interessante analyse voor IPS.

VS-president Donald Trump gaat tekeer tegen zowat de hele wereld, schoffeert bondgenoten en dreigt met hoge heffingen of sancties, maar zijn zeer harde aanval tegen Zuid-Afrika van begin februari zou ook wel andere redenen kunnen hebben. Al Jazeera geeft antwoorden op enkele prangende vragen.