Redactioneel 70

In onze hoofden krioelt het van verwarrende boodschappen die we zowat van overal krijgen. Ze komen binnenwaaien, beelden zetten zich vast op ons netvlies en maken nerveus en droevig. Het zijn vaak ook jobstijdingen.

Het water stijgt, gigantische gebieden worden zoals nooit eerder overstroomd, bossen branden, de poolkappen smelten. Ook Portugal ervaart de zware gevolgen van de klimaatverandering: “de ene na de andere extreme storm zorgde voor ongeziene overstromingen, aardverschuivingen, sneeuwval, kapotte infrastructuur”.

Maar 52 jaar na de Anjerrevolutie van 1974, is in Portugal nog een ander extreem opnieuw komen aanwaaien: extreemrechts. We berichten erover in deze nieuwsbrief.

Het is onbegrijpelijk dat in die alarmerende klimatologische omstandigheden over de gehele planeet miljoenen mensen – soortgenoten dus – tegen elkaar worden opgezet. Men heeft er het raden naar waarom dat eigenlijk allemaal gebeurt. Ze zeggen dat…  Ze zeggen zoveel… Zijn we met te veel?

De gevolgen van de klimaatverandering zouden prioriteit moeten krijgen, maar de informatie erover wijkt hoe langer hoe meer voor de waan van de dag: de oorlogseconomie, de machtshonger van elites, moedwillig veroorzaakte conflicten, aangestuurd door ruziemakers.

De ‘gewone’ mensen horen dat miljardairs en miljonairs worden beloond voor bewezen diensten aan andere miljardairs. Ze krijgen dan bijvoorbeeld een post (met villa) als ambassadeur met alle toeters en bellen. Een beetje zoals gebruikelijk was in het Romeinse Imperium toen generaals en consuls werden beloond met villa’s her en der en lucratieve bestuursfuncties. Wie nog ‘ouderwets’ wordt opgeleid tot diplomaat, bekijkt dit met lede ogen.

Verontwaardiging neemt toe, maar daar koop je niets voor. Het nog steeds aarzelende Europa vergadert – het kan niet anders in een democratisch bestel –, recent nog in de Antwerpse Handelsbeurs, in Alden Biesen, de ‘veiligheidsconferentie’ van München en probeert eenheid en verbondenheid te simuleren, te creëren of te toveren. Voetje voor voetje.

Maar ‘the people to people dialogue’ is er nog steeds niet (genoeg). Sociaal, intercultureel, interlevensbeschouwelijk, intermenselijk Europa haalt het niet bij het Europa van ‘kolen en staal’.

Toch groeit ook langzaam het inzicht dat iedereen op de plek waar hij of zij staat, ethiek weer ter sprake moet brengen. Media kunnen daar positief bij helpen. Zo is er de houding van VRT-journalist Marijn Trio die een stille, zeer respectvolle en ontroerende reportage maakte over het leed in Oekraïne: ‘In your face’.

Hetzelfde effect hebben de verzoeningsgesprekken over ex-Joegoslavië en Srebrenica (op de Nederlandse NPO). Het kan, het moet. Je wordt daar stil van en je blijft natuurlijk altijd achter met het gevoel dat we het samenleven anders moeten aanpakken.

Een beetje zoals Birsen Taspinar het deed in House of Compassion (op 7 februari) over racismepijn – ‘de pijn zo diep vanbinnen’.

Het is ramadan- en vastentijd, een tijd van bezinning over de betekenis en de toekomst van het mens-zijn. Ook in Gaza, Iran, Irak, Syrië, Turkije, Senegal, Soedan, Mali, Somalië, Congo, Ethiopië, Oekraïne, Rusland, de VS, China, India en Europa… De lijst is langer.

Sommigen noemen dat ‘bezinnen’ naïef of utopisch, maar niemand ontsnapt uiteindelijk aan de poging om zichzelf en elke mens ‘nieuw’ te zien. En telkens weer vinden we voorbeelden van hoe het kan.

De vierde online sessie van het World Humanist Forum werd op zondag 25 januari 2026 afgesloten met een krachtige verklaring over actieve geweldloosheid als middel om mensenrechten en echte democratisering te beschermen, en als manier van leven en werken.

Met het heengaan van Susan George (91) verliest de strijd voor een rechtvaardige, vredevolle, democratische en duurzame wereld een van haar meest gepassioneerde en capabele strijders. Zij was tot aan haar dood erevoorzitter van het Transnational Institute (TNI) in Amsterdam. We publiceren een in memoriam.

Misschien getuigt dat alles van de noodzakelijke ‘nieuwe onschuld’ waarover Raimon Panikkar schrijft. We zullen tijdens onze Panikkar-verdiepingsdag in La Rivelaine (Lillois) op 14 maart onder meer ‘de nieuwe onschuld’ die van de mensheid wordt verwacht, bespreken.

Neem je tijd, lees zoveel je kan, denk na, en vergeet ons niet… te steunen.

Voor de CIMIC-kernredactie,

Marc Colpaert
Jan Van Criekinge
Pascal Blancquaert
Koen Stuyck
Sarah Avci

De CIMIC-Nieuwsbrief en website zijn gratis, maar daarom nog niet kosteloos

CIMIC werkt zonder subsidies, maar dat betekent niet dat er geen kosten verbonden zijn aan het redactiewerk en het onderhoud van de website. Apprecieert u de lectuur van de Nieuwsbrief? Overweeg dan om CIMIC te steunen en te versterken met een gift. Zelfs een kleine gift maakt al een groot verschil.

U kan uw gift overmaken via overschrijving op IBAN BE38 1030 4369 8972 van CIMIC vzw met de mededeling ‘Gift‘ of via bankapplicatie (QR-code).

Donatiepagina
Overschrijving (vrij bedrag)