Tags: Frankrijk

in memoriam

 door 

Susan George (1934-2026)


Op zaterdag 14 februari 2026 overleed Susan George op 91-jarige leeftijd omringd door haar familie. Susan George oefende een zeldzame vorm van intellectuele invloed uit. Ze was een onafhankelijke wetenschapper en activiste wier werk de gruwelijke aspecten van ons mondiale systeem aan het licht brachten en die zich onvermoeibaar inzette voor progressieve en rechtvaardige alternatieven. Met haar heengaan verliest de strijd voor een rechtvaardige, vredevolle, democratische en duurzame wereld een van haar meest gepassioneerde en capabele strijders. Zij was tot aan haar dood erevoorzitter van het Transnational Institute (TNI) in Amsterdam. We publiceren hier het in memoriam van het TNI.

Lees meer …

Sahel

 door 

Mali’s sovereignty dilemma


De Malinese junta onder leiding van overgangspresident Assimi Goïta heeft haar legitimiteit gebaseerd op verzet tegen het Westen, vooral dan tegen oud-kolonisator Frankrijk, en beloften van vernieuwing, anticorruptie en herwonnen soevereiniteit. Maar met de toenemende interne politieke spanningen en de jihadistische opmars die nu zelfs de hoofdstad Bamako direct in de tang neemt, dreigen onder meer de nauwe banden met Moskou de afhankelijkheid van buitenlandse machten juist nog te vergroten.
Sinds het leger in augustus 2020 door een staatsgreep president Ibrahim Boubacar Keïta aan de kant schoof, is de koers van Mali steeds onzekerder en onstabieler geworden. Nadat Assimi Goïta bij een tweede militaire coup in mei 2021 de touwtjes van de junta stevig in handen kreeg, wordt het leiderschap van Goïta gekenmerkt door een uitgesproken autoritaire en nationalistische houding. Zijn regering legt de nadruk op soevereiniteit, nationale belangen en een herstructurering van het bestuur, waarbij graag wordt beweerd dat binnenlandse stabiliteit voorop staat. Onafhankelijkheid van externe invloeden wordt steevast benadrukt. De realiteit in het najaar 2025 in Mali beantwoordt echter hoe langer hoe minder aan deze beschrijvingen. Een interessante analyse door Yahia H. Zoubir en Abdelkader Abderrahmane verscheen op de website ‘Africa is A Country’.

 

Soedan

 door 

Genocide in Sudan, the role of the UAE, and the complicity of the West


De Rapid Support Forces-militie (RSF) pleegt een genocide in Darfur, in het westen van Soedan, in de aanslepende oorlog tegen de militaire leiders van Soedan, die de hoofdstad Khartoem en grote delen van het oosten in handen hebben. De RSF wordt onder meer bewapend door de Verenigde Arabische Emiraten, een westerse bondgenoot in de Perzische Golf die enorme hoeveelheden wapens ontvangt van Frankrijk, de VS, het Verenigd Koninkrijk en ook België…
Britse militaire uitrusting die aan de VAE is verkocht, is al herhaaldelijk in handen van de RSF aangetroffen. “Het VK en andere landen moeten onmiddellijk stoppen met het bewapenen van de VAE en gezamenlijke inspanningen leveren om een einde te maken aan de gruwelijke oorlog en de genocide”, schrijft CAAT, de Britse NGO Campaign Against Arms Trade, op basis van overvloedig aanwezig bewijsmateriaal van de medeplichtigheid van het Westen aan deze ergste humanitaire catastrofe van dit moment.
 

Tsjaad

 door 

Franse troepen in Tsjaad: het bruuske einde van een lang verhaal


Op 28 november 2024 kondigde Tsjaad – tot grote verrassing van velen – de onmiddellijke beëindiging aan van een defensieovereenkomst die het land sinds 1976 aan Parijs had gebonden. Het Franse leger is daardoor gedwongen om dit gebied, dat het zowat beschouwde als zijn laatste bolwerk op het Afrikaanse continent, te verlaten. Frankrijk moet definitief een bladzijde omslaan in de lange geschiedenis van militaire aanwezigheid in Tsjaad. Sinds het begin van de gewelddadige koloniale verovering van dit deel van de Sahel, Sahara en Centraal-Afrika door Franse troepen, einde van de 19de eeuw, zijn er altijd Franse militairen aanwezig geweest, onafhankelijkheid of niet. Wat is er aan de hand?
 

Sahel

 door 

Thinking about the Sahel (deel 5 en 6)

Het is als een open deur intrappen: de instabiliteit in de hele Sahel, van de Atlantische Oceaan in het westen tot de Rode Zee in het oosten, is de afgelopen maanden alleen maar toegenomen. Vooral Burkina Faso, Mali en Niger dreigen weg te zinken in armoede, geweld, chaos en dictatuur.

 

Sahel

 door 

Thinking about the Sahel (deel 3 en 4)

Het is als een open deur intrappen: de instabiliteit in de hele Sahel, van de Atlantische Oceaan in het westen tot de Rode Zee in het oosten, is de afgelopen maanden alleen maar toegenomen. Vooral Burkina Faso, Mali en Niger dreigen weg te zinken in armoede, geweld en chaos.

 

Artikel / Sahel

 door 

Thinking about the Sahel

Het is als een open deur intrappen: de instabiliteit in de hele Sahel, van de Atlantische Oceaan in het westen tot de Rode Zee in het oosten, is de afgelopen maanden alleen maar toegenomen. Vooral Burkina Faso, Mali en Niger dreigen weg te zinken in armoede, geweld en chaos.

 

Congres

 door 

Thich Nhat Hanh: ‘De laatste zak rijst’

Naar aanleiding van het SPES-congres van 2 december in Leuven laten we Thich Nhat Hanh (1926-2022) hier zelf aan het woord. Hij was niet alleen een befaamde Vietnamese boeddhistische monnik met een grote internationale uitstraling en een boegbeeld van het geëngageerd boeddhisme, maar ook een graag gelezen dichter en schrijver.

 

Sahel

 door 

Waarom al die staatsgrepen?

Volgens de Senegalese minister van Buitenlandse Zaken Aïssata Tall Sall was de militaire coup in Niamey op 26 juli 2023 ‘de staatsgreep te veel’ die een ongewone opschudding veroorzaakte in Afrika en de rest van de wereld. Niger is een belangrijk land in de strijd tegen het jihadisme in de Sahel. Maar deze staatsgreep is ook tekenend voor de veranderende relatie met de democratie en het Westen in die regio. Een analyse door Anne-Cécile Robert van Le Monde diplomatique.

 

Sahel

 door 

Militairen aan de macht in de Sahel: de puinhoop wordt alleen maar groter

De nationale legers van West-Afrikaanse landen werden al regelmatig bekritiseerd voor de grove misbruiken die ze vaak begingen in de strijd tegen het terrorisme. Met de komst van militairen aan het hoofd van Burkina Faso, Mali en Tsjaad zal de situatie op het terrein nog verergeren, vreest Marc-Antoine Pérouse de Montclos. De puinhoop wordt groter.

 

Afrika

 door 

Afrika in kort bestek

Er is zeker geen reden om te vervallen in doemdenken en Afro-pessimisme, maar niemand kan er nog naast kijken dat enkele landen in West-Afrika de voorbije maanden in een zeer penibele situatie zijn terechtgekomen. Vooral in Mali en Burkina Faso wordt de toestand stilaan dramatisch. Maar ook dichterbij, in Tunesië, gaat het van kwaad naar erger, het land balanceert op de rand van het staatsbankroet. Een kort overzicht.

 

Filmrecensie

 door 

‘Saint Omer’ van Alice Diop: veel meer dan een rechtbankdrama

‘Saint Omer’, de eerste langspeelfilm van de Frans-Senegalese cineaste Alice Diop, gaat vooral over de assisenrechtszaak voor de rechtbank van Saint-Omer (Pas-de-Calais, Noord-Frankrijk) tegen een jonge moeder, Laurence Coly, die haar kind heeft vermoord. Je kan de film bekijken als een rechtbankdrama, maar er zijn zoveel meer lagen, waarbij vooral het racisme, de migratie, de betekenis van het moederschap in diverse culturen en de postkoloniale verhoudingen in Frankrijk scherp tegen het licht worden gehouden.

 

archief

 door 

Bij de dood van Aimé Césaire, dichter en boegbeeld in de antikoloniale strijd

Enkele bedenkingen bij de dood van Aimé Césaire (1913-2008), dichter en boegbeeld in de antikoloniale strijd. Op donderdag 17 april 2008 overleed dichter Aimé Césaire op 94-jarige leeftijd in het universitaire ziekenhuis van Fort-de-France, de hoofdstad van het Frans-Caribische overzeese departement (DOM) Martinique.

Afrika

 door 

Afrika-Frankrijk: kroniek van een topontmoeting

De Kameroense historicus Achille Mbembe heeft van de Franse president Emmanuel Macron de opdracht gekregen een reeks dialogen over het Afrikaanse continent te voeren en concrete voorstellen uit te werken voor de top Afrika-Frankrijk, die op 8 oktober 2021 in Montpellier plaatsvond, en analyseert de weg die daarbij is afgelegd. Hij vereffent en passant een paar rekeningen met zelfverklaarde ‘panafrikanisten’ die hij gebrek aan consequentie en intellectuele durf verwijt.