door Jonathan Noronha-Gant en Becca Inglis / Global Witness
door Jonathan Noronha-Gant en Becca Inglis / Global Witness · Published 14/01/2026 · Last modified 01/02/2026
De VS stelde de illegale aanval op Venezuela aanvankelijk voor als een operatie om de autoritaire president Maduro af te zetten in het kader van de oorlog tegen drugs. Maar het duurde niet lang voordat president Donald Trump een veel lucratiever motief onthulde: de enorme aardoliereserves van Venezuela.
Europa staat vandaag op een historisch keerpunt. Terwijl de wereldorde verschuift en autoritaire tendensen hand over hand aan invloed winnen, ziet het Europese project zich niet alleen geconfronteerd met externe dreigingen, maar ook met geopolitieke winden die het fundament van Europese samenwerking en democratie ondermijnen. De recent gepubliceerde Amerikaanse National Security Strategy (NSS) van december 2025 onder president Donald Trump heeft in dit opzicht een schokgolf door de Europese hoofdsteden gestuurd.
In een in juni verschenen CIMIC-artikel stelde de Fins-Nigeriaanse journaliste, Minna Salami, de inspirerende vraag of feminisme Afrikaans kan zijn. Ze citeerde er onder anderen de Sierra Leoonse Adelaide Casely-Hayford en een uitnodiging om meer over deze vrouw te weten te komen volgde.
Minna Salami bejubelt terecht de Afrikaanse feministen van het begin van de 20ste eeuw die de wereld rondtrokken om hun ideeëngoed te verspreiden. Ze laat Adelaide Casley-Hayford aan het woord die bij een toespraak tijdens één van haar activistische reizen naar Amerika in 1920 een nieuwe dag aankondigt “waarop Afrika een kans zou krijgen om zich met ideeën en idealen te ontplooien door alleen datgene over te nemen van de westerse cultuur wat voor de eigen ontwikkeling en vooruitgang noodzakelijk zou zijn”.
door Campaign Against Arms Trade
door Campaign Against Arms Trade · Published 24/11/2025 · Last modified 03/12/2025
De Rapid Support Forces-militie (RSF) pleegt een genocide in Darfur, in het westen van Soedan, in de aanslepende oorlog tegen de militaire leiders van Soedan, die de hoofdstad Khartoem en grote delen van het oosten in handen hebben. De RSF wordt onder meer bewapend door de Verenigde Arabische Emiraten, een westerse bondgenoot in de Perzische Golf die enorme hoeveelheden wapens ontvangt van Frankrijk, de VS, het Verenigd Koninkrijk en ook België…
Britse militaire uitrusting die aan de VAE is verkocht, is al herhaaldelijk in handen van de RSF aangetroffen. “Het VK en andere landen moeten onmiddellijk stoppen met het bewapenen van de VAE en gezamenlijke inspanningen leveren om een einde te maken aan de gruwelijke oorlog en de genocide”, schrijft CAAT, de Britse NGO Campaign Against Arms Trade, op basis van overvloedig aanwezig bewijsmateriaal van de medeplichtigheid van het Westen aan deze ergste humanitaire catastrofe van dit moment.
De hoge ambities die het Braziliaanse COP-voorzitterschap bij de opening van de klimaattop COP30 in Belém had geformuleerd, waren aan het einde van de tweede week al aanzienlijk getemperd, wat een weerspiegeling was van de ontnuchterende realiteit van besluitvorming op basis van wereldwijde consensus. Meer dan 190 landen – met als opvallende uitzondering de VS – kwamen in november 2025 in Belém bijeen om de Klimaatovereenkomst van Parijs uit 2015 verder uit te werken. De COP30 heeft uiteindelijk het Mutirão-besluit (een term die door het voorzitterschap werd gebruikt om een collectieve, door de gemeenschap gedragen inspanning in het Braziliaanse Portugees aan te duiden) aangenomen, samen met 28 aanvullende besluiten. Milieu-activisten waren duidelijk ontgoocheld over het gebrek aan ambitie tijdens COP30. Een analyse door de Britse NGO Global Witness.
‘Een hels experiment’ is een roman van Guido De Schrijver die zich in een historische context situeert. In 2010 verwekte de ontdekking van ‘vergeten’ documenten een politieke aardbeving in de VS en in Guatemala. Het ging over experimenten van een Amerikaanse medische ploeg – in samenwerking met een Guatemalteekse ploeg – die in Guatemala tussen 1946 en 1948 proeven uitvoerde op meer dan vijfduizend personen (soldaten, gevangenen, prostituees, geesteszieken en weeskinderen).
De vijandigheid van de Verenigde Staten onder president Donald Trump tegenover de VN dreigt te escaleren, net nu deze 80-jarige wereldorganisatie, die al jaren kampt met een tekort aan financiële middelen, worstelt om economisch te overleven.
In een toespraak voor de Begrotingscommissie van de VN, begin oktober, zei VS-ambassadeur Jeff Bartos: “President Trump heeft volkomen gelijk: de Verenigde Naties kunnen een belangrijke instelling zijn voor het oplossen van internationale uitdagingen, maar de instelling is veel te ver afgedwaald van haar oorspronkelijke doelstellingen.” Een opiniestuk door Thalif Deen van IPS.
‘Hebben’ we hem wel? We krijgen hem, en nu begint het pas dat we van hem kunnen houden. Hebben en houden. Maar wie is hij dan wel, Leo XIV? Laat ik kort enkele kenmerken als kernwoorden vatten en wat toelichten. Een vriend van de voorgaande paus: ze verstonden en waardeerden elkaar. Dat is geen kleine troef!
In de afgelopen twintig jaar is er waarschijnlijk geen moment geweest waarop er zoveel over coltan is gesproken als nu. Begin van de jaren 2000 werd coltan wereldwijd onder de aandacht gebracht en vaak ten onrechte afgeschilderd als dé belangrijkste oorzaak van de oorlog in Oost-Congo. Een nieuw IPIS-onderzoeksrapport biedt inzicht in het strategisch belang en de rol van coltan vandaag in de context van het aanslepende conflict in het oosten van Congo en de geopolitieke strijd om zeldzame grondstoffen tussen de EU, de VS, Japan, China en Rusland.
Marianne Birthler werd in 1948 geboren in Berlijn en groeide op in de DDR. In de jaren tachtig engageerde ze zich in verschillende oppositiegroepen zoals Arbeitskreis Solidarische Kirche en Initiative Frieden und Menschenrechte. Na de ‘vrijheidsrevolutie’ nam Birthler deel aan de Centrale Ronde Tafel en werd lid van de ‘Grünen’ na de hereniging van Duitsland. Van 2000 tot 2011 was ze Bundesbeauftragte voor Stasi-documenten. In die functie zette ze zich in voor de verwerking van de SED-dictatuur. Vandaag is ze auteur en een veel gevraagde gastspreker. Ze leeft in Berlijn.
De Nederlandse auteur Tommy Wieringa schreef een essay voor de Maand van de Filosofie in Nederland over de toestand van de wereld en de existentiële bedreiging van de klimaatcrisis. De titel van het werkje en meteen ook zijn belangrijkste boodschap voelt aan als een stomp in de maag: ‘Optimisme zonder hoop’.
Betrouwbare data, de basis van alle wetenschappelijkheid, zijn in de VS momenteel in het gedrang. Vier dagen na het aantreden van de regering-Trump in januari dit jaar kreeg een bibliothecaris, Jamie Flood, van het Amerikaanse ministerie van Landbouw een opdracht (‘Action Required’) van haar chef om alle publieke informatie van het ministerie inhoudelijk te onderzoeken: de internetpagina’s, de resultaten van wetenschappelijk onderzoek, databanken, socialemediakanalen.
VS-president Donald Trump gaat tekeer tegen zowat de hele wereld, schoffeert bondgenoten en dreigt met hoge heffingen of sancties, maar zijn zeer harde aanval tegen Zuid-Afrika van begin februari zou ook wel andere redenen kunnen hebben. Al Jazeera geeft antwoorden op enkele prangende vragen.
Sinds het Internationaal Strafhof in Den Haag (ICC) op 1 juli 2002 begon te functioneren, heeft het nog nooit een westerse politieke leider in functie aangeklaagd. Maar daar zou nu wel snel verandering in kunnen komen aangezien een arrestatiebevel voor de Israëlische premier Benjamin Netanyahu mogelijk in aantocht is. Op maandag 20 mei 2024 maakte Karim Khan, de openbaar aanklager van het ICC, bekend dat hij drie militaire en politieke leiders van Hamas (Yahya Sinwar, Mohammed Deif en Ismail Haniyeh) en twee Israëlische ministers (premier Netanyahu en minister van Defensie Yoav Gallant) wil laten vervolgen voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.
Over het verband tussen klimaatverandering en stijgende militaire uitgaven is al veel geschreven. In oktober publiceerde het Amsterdamse Transnational Institute (TNI), in nauwe samenwerking met enkele gespecialiseerde wapenonderzoekscentra, een onthutsend rapport. Als de 31 lidstaten van de NAVO de doelstelling realiseren om hun militaire uitgaven te laten groeien tot minimum 2 procent van het BBP (zoals de NAVO eist), zal dat zware repercussies hebben voor het klimaat. Met andere woorden de middelen die aan defensie worden besteed, kunnen niet worden ingezet voor de zo noodzakelijke klimaattransitie. Vooral in landen die nu al de zwaarste gevolgen dragen van de klimaatcrisis zullen de gevolgen dramatisch zijn.
De film ‘Oppenheimer’ van regisseur Christopher Nolan wordt aangeboden als een ‘Amerikaans-Britse biografische thriller’. Bij het woord thriller verwachten we ‘fictie’, maar Oppenheimer was en is geen fictie. Dat zijn leven spannend en adembenemend was, is natuurlijk waar. Het is een merkwaardige film geworden: moeilijk, erg lang en hij vraagt intellectueel veel van de kijker.
In 2013 had ik een korte ontmoeting met de slecht horende dichter Ilya Kaminsky tijdens Poetry International in Rotterdam. Hij las er voor uit ‘Dovenrepubliek’ (Deaf Republic), een poëziebundel-in-wording. De thematiek en de betekenissen die ik toen nog niet goed kon plaatsen, hoeven in de context van vandaag geen commentaar meer. Poëzie kan meestal beter verwoorden wat mensen meemaken dan verslaggeving. We nodigen de lezer uit om in zijn stille wereld binnen te treden.
Door te verklaren dat een van zijn eerste beleidsdaden als president van de Verenigde Staten het opnieuw toetreden tot de klimaatovereenkomst van Parijs zou zijn, zette president Joe Biden meteen de richting uit voor...
