Tags: Congo

in memoriam

 door 

Guido Convents (1956-2025), pionier van de Afrikaanse filmgeschiedenis en medeoprichter van het Afrika Filmfestival


De filmgeschiedenis heeft een van haar meest toegewijde en baanbrekende geleerden verloren met het overlijden van Guido Convents op 10 september 2025 in Leuven. Convents was een Belgische historicus en antropoloog wiens werk licht wierp op aspecten van de filmgeschiedenis die al te vaak in de schaduw bleven. Hij wijdde zijn leven aan het documenteren en bewaren van het filmerfgoed van Afrika, met bijzondere aandacht voor de koloniale en postkoloniale ervaringen van Portugeestalige landen en de voormalige Belgische koloniale gebieden.
 

Congo

 door 

The deepening Crisis in Eastern DRC: An International Diplomatic Stalemate that Calls for Urgent and Stronger European Actions for Peace in the Great Lakes Region


In afwachting van de conferentie over vrede en welvaart in het gebied van de Grote Meren, die door Frankrijk wordt georganiseerd, dringen het EurAc-netwerk en zijn leden er bij de EU en haar lidstaten op aan onmiddellijk actie te ondernemen in reactie op de verslechterende situatie in het oosten van Congo (DRC).
 

Rwanda

 door 

Vijf vragen en antwoorden over het WK Wielrennen in Rwanda


Zondag 28 september moest het hoogtepunt worden van het WK Wielrennen 2025 in Kigali: Rwandees president Paul Kagame die een gouden WK-medaille uitreikt aan de Sloveense wereldkampioen Tadej Pogacar. Een historisch moment voor velen, gezien het de eerste keer was dat dit wereldevenement neerstreek op Afrikaanse bodem. Maar de keuze voor Rwanda roept ook heel wat vragen op. Het land wordt immers herhaaldelijk genoemd in VN-rapporten over steun aan de M23-rebellen die het oosten van Congo terroriseren. Terwijl Rwanda zich internationaal profileert als sportland, vallen er in buurland Congo dagelijks onschuldige slachtoffers. Is dit sportieve glans of pure sportswashing? Vijf vragen voor Eva Demaré, Congo-expert bij 11.11.11.
 

Filosofie / LITERATUUR

 door 

Hommage aan Valentin-Yves Mudimbe (1941-2025): dekolonisering van het denken over Afrika


De Congolese filosoof, schrijver, dichter, historicus, hoogleraar en criticus Valentin-Yves Mudimbe overleed op dinsdag 22 april 2025 in North Carolina (VS) op 83-jarige leeftijd. Zijn indrukwekkende oeuvre had een diepgaande impact op postkoloniale en Afrikaanse studies. Toch zal zijn naam maar bij weinig Belgen een belletje doen rinkelen. Kritisch denken, intellectuele nauwkeurigheid en het heruitvinden van kennis: een terugblik op de nalatenschap van een onderschat Afrikaans denker.
 

Congo / M23

 door 

M23’s territorial advances in May – From Doha to Goma: The disconnect between diplomacy and reality in Eastern Congo


Ondanks de lopende vredesonderhandelingen tussen de door Rwanda gesteunde M23-rebellen en de Congolese regering in Doha (Qatar) en de ondertekening van een beginselverklaring tussen Rwanda en de DRC, onder auspiciën van de Verenigde Staten in Washington DC in april, lijkt de evolutie van het conflict op het terrein in het oosten van Congo niet bepaald te verbeteren. De burgerbevolking blijft er een zeer hoge prijs betalen voor de grondstoffen waaraan de wereld verslaafd is.
 

Congo

 door 

New investigation suggests EU trader Traxys buys conflict minerals from DRC


Uit een nieuw onderzoeksrapport van de NGO Global Witness blijkt dat de internationale grondstoffenhandelaar Traxys, een miljardenbedrijf met hoofdzetel in Luxemburg, coltan heeft aangekocht dat vanuit Congo (DRC) naar Rwanda werd gesmokkeld. In 2024 heeft Traxys zelfs 280 ton coltan uit Rwanda gekocht, blijkt uit douanedocumenten die Global Witness heeft kunnen inzien.
Een analyse van de handelsgegevens en getuigenissen van twee coltansmokkelaars suggereren dat een aanzienlijk deel van de coltan die Traxys in Rwanda heeft gekocht, verband houdt met de voortdurende oorlog in het oosten van Congo. De M23-rebellen en hun Rwandese bondgenoten houden het conflict gaande ten koste van onnoemelijk leed van de burgerbevolking.

 

 

Congo

 door 

Overstromingen in Kinshasa: meer dan alleen een natuurramp


De zware overstromingen van begin april in de Congolese hoofdstad Kinshasa hebben opnieuw de kwetsbaarheid voor natuurrampen van de miljoenenstad blootgelegd. Op 4 april – en de daaropvolgende dagen – werd de stad getroffen door hevige regenval die overstromingen en aardverschuivingen veroorzaakte met slachtoffers en schade tot gevolg in 13 van de 24 gemeenten.

 

 

Congo

 door 

The rising spotlight on coltan: Understanding its strategic importance and role in the Eastern Congo conflict


In de afgelopen twintig jaar is er waarschijnlijk geen moment geweest waarop er zoveel over coltan is gesproken als nu. Begin van de jaren 2000 werd coltan wereldwijd onder de aandacht gebracht en vaak ten onrechte afgeschilderd als dé belangrijkste oorzaak van de oorlog in Oost-Congo. Een nieuw IPIS-onderzoeksrapport biedt inzicht in het strategisch belang en de rol van coltan vandaag in de context van het aanslepende conflict in het oosten van Congo en de geopolitieke strijd om zeldzame grondstoffen tussen de EU, de VS, Japan, China en Rusland.

 

 

OPINIE

 door 

Critical minerals were once for renewables. Now they’re for war


Trumps obsessie met zeldzame en kritieke aardmetalen is logisch als je weet welke groeiende rol deze aardmetalen spelen in de moderne militaire technologie. Kritische mineralen stonden de afgelopen jaren vooral centraal in de wereldwijde scenario’s op zoek naar een groenere toekomst, weg van de fossiele brandstoffen. Het vinden van voldoende lithium nodig voor de accu’s in elektrische voertuigen, of zeldzame aardmetalen voor windturbines, werd gezien als essentieel in de pogingen om eindelijk af te stappen van onze afhankelijkheid van olie en gas. Nu spelen ze een hoofdrol in de ontketende oorlogslogica, schrijft de NGO Global Witness in een recent opiniestuk.

 

 

Congo / OPINIE

 door 

De Europese Unie en de oorlog in de DRC: een nooit geziene onverschilligheid


De inname van Goma (Noord-Kivu) eind januari (en inmiddels ook Bukavu, Zuid-Kivu, midden februari) door de M23-rebellen en het Rwandese leger markeert een keerpunt in het al decennialang aanslepende conflict in het oosten van Congo. Ondanks enkele krachtige verklaringen blijft de Europese Unie grotendeels passief en steunt ze indirect Rwanda via economische akkoorden. De onmiskenbare fouten die door de Congolese regering zijn gemaakt, rechtvaardigen geenszins dat het Rwandese geweld nog wordt aangemoedigd. Het beleid van de EU, dat blijkbaar losstaat van elke realiteit, zou een gewelddadige kettingreactie kunnen uitlokken die de hele regio treft. Een analyse door Congo-experts Erik Kennes en Kristof Titeca.

 

Congo-Rwanda / OPINIE

 door 

Strongmen, and other bad ideas


Met de val van Goma, een miljoenenstad aan het Kivumeer in het oosten van Congo, kende de niet-aflatende oorlog in de regio van de Afrikaanse Grote Meren op zondag 26 januari 2025 een voorlopig triest dieptepunt. De rebellen van M23, hierbij volop gesteund door Rwanda, hebben de stad nu in handen. Het Congolese regeringsleger (FARDC) is grotendeels ontwapend of gevlucht, net als de VN-vredesmissie MONUSCO.

 

Congo

 door 

The M23 ‘version 2’ – Local stakes, motivations, perceptions, and impacts

Sinds 2021 is het oosten van Congo (DRC) opnieuw het slachtoffer van de M23-rebellenbeweging. De M23, die in 2013 zou zijn verslagen, nam in 2021 de wapens weer op en had in 2022 opnieuw uitgestrekte gebieden in het zuidoosten van de provincie Noord-Kivu in handen. De situatie is sindsdien alleen maar erger geworden met honderdduizenden vluchtelingen als gevolg. De ellende voor de gewone bevolking in deze strategische grensregio is niet meer te overzien. Toch is er meer aan de hand dan alleen de hand-en-spandiensten van buurland Rwanda bij de opmars van deze rebellengroep. IPIS publiceerde begin april een nieuw rapport over M23 ‘versie 2’.

 

Congo / OPINIE

 door 

Protesten tegen het Westen in Congo: afleidingsmanoeuvre of legitieme actie?

“Terwijl de betogers zeker een punt hebben, spelen ze ook een falend Congolees regeringsbeleid in de kaart”, schrijft Kristof Titeca (UAntwerpen) over de protesten die recent de kop opstaken voor verschillende ambassades in Kinshasa.

Congolese miljoenenstad Goma omsingeld door rebellen ‘een luchtbrug, evacuaties en dringende acties nodig’

Met zijn vingers gevormd als een pistool tegen zijn hoofd, hand over de mond en de opvallende boodschap ‘Stop de genocide’, zette Romelu Lukaku recent het escalerende conflict in het oosten van Congo in de schijnwerpers. Sindsdien escaleerde het naar een bijzonder kritieke situatie nu M23-rebellen Goma omsingeld hebben en de miljoenenstad werd afgesneden van de buitenwereld. 11.11.11 roept op tot ingrijpende maatregelen: een luchtbrug, evacuaties en dringende actie van de VN-veiligheidsraad.

 

Congo

 door 

M23 crisis flares again in North Kivu: context, dynamics and risks

Op 20 december gaan de Congolezen naar de stembus. Niet minder dan 25 kandidaten hebben zich gemeld voor het presidentschap. Maar de verkiezingen zullen in het oosten van Congo worden overschaduwd door het fors toegenomen geweld in de provincies Noord- en Zuid-Kivu en Ituri. Vooral de rebellen van de M23, gesteund door buurland Rwanda, en allerlei lokale milities, gesteund door huurlingen, maken zich op grote schaal schuldig aan oorlogsmisdaden. Ook het regeringsleger (FARDC) gaat daarbij niet vrijuit. Volgens recente cijfers van de VN zouden in totaal bijna 7 miljoen Congolezen op de vlucht zijn voor het geweld. Een analyse door experts van IPIS.

 

REISVERSLAG

 door 

Congo: back to the roots

Het is eindelijk gebeurd. In juli 2023 ben ik voor het eerst naar Congo geweest. Het land waar de roots van mijn familie liggen, waar mijn ouders geboren zijn en het land waar ik elke zomervakantie van droomde. In dit reisverslag zal ik vertellen wat ik daar allemaal gedaan heb, wat ik gezien heb en met welke indrukken ik het land heb verlaten.
&nbsp

Tussen de eigen mensen of toch niet?

 

Recensies

 door 

ZOMERBOEKEN   De eigenzinnige keuze van de redactie

Met de zomermaanden voor de deur hebben velen onder ons hopelijk wat meer tijd om eens een goed boek vast te pakken en wat bij te lezen, al dan niet op een mooie vakantieplek. Als redactie van de CIMIC-Nieuwsbrief hebben we een eigenzinnige keuze gemaakt van boeken (en een streepje muziek en een expo) die we zelf graag gelezen hebben of die nog op onze stapel ‘te lezen’ liggen te wachten. Boeiende lectuur toegewenst en een prettige zomertijd!

 

Congo

 door 

Partijen spelen welles-nietesspelletje: zijn er huurlingen in Kivu?
Nepnieuws gooit zware rookgordijnen over Oost-Congo

Nepnieuws wordt vandaag in Congo doelgericht en heel strategisch ingezet. Om politiek en diplomatiek te scoren, om een bepaald psychologisch klimaat te creëren of simpelweg om harde feiten te verdoezelen. Hoe groter de onveiligheid, hoe harder de geruchtenmolen draait. Een analyse door MO*-journalist Kris Berwouts.

 

Asielbeleid / OPINIE

 door 

Ook Nederland is de trappers kwijt: vluchtelingen naar Rwanda?

Nu is ook Nederland ‘gidsland’ de trappers kwijt. Een rechtse Kamermeerderheid (met o.a. extreemrechtse figuren als Geert Wilders (PVV) en Thierry Baudet (FvD) op kop) wil, in navolging van het Verenigd Koninkrijk en Denemarken, een deal sluiten met Rwanda om er asielzoekers naar te deporteren. “Een triest plan dat gedoemd is te mislukken”, stelt de Nederlandse migratiespecialist Jeroen Corduwener.

 

AFRIKA / Klimaatverandering

 door 

Afrika, vandaag al getroffen door klimaatverandering

Het Afrikaanse continent wordt al geruime tijd getroffen door de klimaatverandering, een door de mens veroorzaakt fenomeen, waar de meeste Afrikaanse landen nauwelijks aan hebben bijgedragen. Om de redenen daarvoor te duiden, moeten we terug naar de koloniale periode, toen vooral Europese kolonisatoren deze landen hebben ingericht als wingewesten van waaruit ze naar believen ruwe grondstoffen konden wegslepen.