Tags: klimaatcrisis

Defensie is niet genoeg: waarom veiligheid meer vraagt dan tanks en drones


De Belgische regering heeft beslist: het defensiebudget gaat fors omhoog. Tegen 2029 moet ons land de NAVO-norm van 2 procent van het BBP halen, en tegen 2034 zelfs 2,5 procent. Daarmee gaat België van een van de laagste defensie-investeerders in Europa naar een middenmoter. De logica lijkt onweerlegbaar: in een wereld van oorlog in Oekraïne, spanningen rond Taiwan en cyberdreigingen is investeren in defensie een evidentie.
 


Optimisme zonder hoop – het ultieme coping mechanisme?


De Nederlandse auteur Tommy Wieringa schreef een essay voor de Maand van de Filosofie in Nederland over de toestand van de wereld en de existentiële bedreiging van de klimaatcrisis. De titel van het werkje en meteen ook zijn belangrijkste boodschap voelt aan als een stomp in de maag: ‘Optimisme zonder hoop’.

 


 

Vind je het normaal als de tabaksindustrie zou deelnemen aan conferenties van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)?


Zou jij het normaal vinden als de tabaksindustrie deelnam aan conferenties van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)? Het zou toch op zijn minst vreemd zijn, aangezien de tabaksproducenten van deze evenementen gebruik zouden kunnen maken om druk uit te oefenen en zo het gezondheidsbeleid te beïnvloeden. Een soortgelijke situatie doet zich nochtans jaarlijks voor bij de Klimaatconferenties (COP) van de Verenigde Naties. Ondanks protesten blijven de fossiele brandstoffenproducenten zich vrij en vrolijk bewegen in de ruimtes waar over de toekomst van onze planeet wordt beslist.


 

Thomas Piketty en Michael Sandel: ‘Gelijkheid. Wat het is en waarom het ertoe doet’


Michael Sandel is hoogleraar politieke filosofie in Harvard, de twintig jaar jongere Thomas Piketty doceert economische geschiedenis in Parijs en werd wereldberoemd met zijn Kapitalisme in de 21ste eeuw. Hun werk wordt geruggensteund door het baanbrekende onderzoek van Richard Wilkinson en Kate Pickett naar de maatschappelijke effecten van ongelijkheid. Dit boekje is de geredigeerde versie van een gesprek dat de twee denkers hadden op 20 mei 2024 aan de Paris School of Economics.


 

Mozambique: Two Presidents, One Divided Nation


Maak je geen illusies: Mozambique blijft een land in een diepe meervoudige crisis, ondanks de inauguratie, op 15 januari, van Daniel Chapo (FRELIMO) als vijfde president van het bijna vijftig jaar onafhankelijke land en de aanstelling van een nieuw parlement. Hoewel de wijdverspreide beschuldigingen van massale verkiezingsfraude tijdens de verkiezingen van 9 oktober 2024 de directe aanleiding vormden voor de grootste politieke onrust sinds het einde van de burgeroorlog, begin de jaren 1990, brachten de vaak gewelddadige protesten diepgewortelde sociaaleconomische en politieke grieven aan het licht. Egídio Chaimite schreef een interessante analyse voor IPS.


 

Klimaat en vrede: één strijd. Oproep aan de vredes- en klimaatbewegingen


Onze generatie staat voor grote uitdagingen. De klimaatcrisis tekent zich steeds duidelijker af, en gaat gepaard met een al even bedreigende crisis van de biodiversiteit. Het overleven van de menselijke beschaving zoals wij die kennen, staat op het spel. Het is een kwestie van hooguit enkele decennia als we het willen redden. Toch is er één risico dat zelfs nog groter is en dat nadrukkelijk terug op de voorgrond treedt: het gevaar van een kernoorlog. Een opiniestuk door Johan Malcorps en Tom Sauer, verschenen in Oikos.


 

De inzet van de klimaattop in Bakoe: geld

Van 11 tot 22 november vond de 29ste VN-klimaattop plaats in Bakoe, de hoofdstad van Azerbeidzjan. Van deze COP29 werd vooral een nieuw, financieel doel verwacht dat het mogelijk maakt om klimaatverandering te beperken tot netto 1,5 graad opwarming en de gevolgen die we nu al ervaren, aan te pakken. Ook moest er liefst vooruitgang komen met de nationale klimaatplannen en de ontwikkeling van een werkprogramma dat de broodnodige synergiën met het wereldwijde biodiversiteitsverdrag creëert.


 

Brussels Declaration. For a fair, sustainable and inclusive Europe

Het begin van de lente betekende dit jaar ook dat 11.11.11 en haar Franstalige tegenhanger CNCD-11.11.11, samen met tal van Europese burgernetwerken, een tweedaagse Europese burgertop organiseerden in Brussel. Op hetzelfde moment, donderdag 21 en vrijdag 22 maart, vergaderden immers ook de Europese regeringsleiders in Brussel. België is van 1 januari tot 30 juni 2024 voorzitter van de Raad van de Europese Unie.
Op deze European Citizens’ Summit brachten de organisatoren het Belgische en Europese middenveld samen rond zes thema’s: economische transitie, klimaat en biodiversiteit, migratie, democratie en participatie en globale uitdagingen. Samen wisselden ze uit over de weg naar een duurzaam en rechtvaardig Europa en gingen ze op zoek naar gemeenschappelijke strategieën. Onderstaande Brussels Declaration is het slotdocument van deze tweedaagse.
Declaration by European civil society and social movements at the European Citizens’ Summit under the Belgian Presidency of the European Union


 

De voordelen van preventieve gezondheidszorg in het licht van de klimaat- en biodiversiteitscrisis: een One Health-perspectief

In een tijdperk waarin de wereld wordt geconfronteerd met urgente klimaat- en biodiversiteitscrises, groeit het bewustzijn over de noodzaak van preventieve gezondheidszorg. Deze benadering, gekoppeld aan maatregelen om de gezondheid van ecosystemen te beschermen, biedt niet alleen voordelen voor individuele gezondheid, maar kan ook cruciaal zijn voor het aanpakken van bredere mondiale uitdagingen. Dat is het ‘One Health-concept’.


 

Olie-exploitatie in Guyana: een anachronisme op kap van de planeet

In het hart van Zuid-Amerika, aan de Atlantische kust, heeft het kleine land Guyana zichzelf op de kaart gezet als een opkomende speler in de wereldwijde olie-industrie. Met de ontdekking van enorme olievoorraden voor de kust, heeft het Amerikaanse bedrijf ExxonMobil Guyana op een recordtijd tot een cruciale speler in de internationale olieproductie gebombardeerd.


 

Climate Crossfire: ‘How NATO’s 2 percent military spending targets contribute to climate breakdown’

Over het verband tussen klimaatverandering en stijgende militaire uitgaven is al veel geschreven. In oktober publiceerde het Amsterdamse Transnational Institute (TNI), in nauwe samenwerking met enkele gespecialiseerde wapenonderzoekscentra, een onthutsend rapport. Als de 31 lidstaten van de NAVO de doelstelling realiseren om hun militaire uitgaven te laten groeien tot minimum 2 procent van het BBP (zoals de NAVO eist), zal dat zware repercussies hebben voor het klimaat. Met andere woorden de middelen die aan defensie worden besteed, kunnen niet worden ingezet voor de zo noodzakelijke klimaattransitie. Vooral in landen die nu al de zwaarste gevolgen dragen van de klimaatcrisis zullen de gevolgen dramatisch zijn.


 

Een nieuwe klimaattop zet het Belgische (en Vlaamse) klimaatbeleid op scherp

We staan op de drempel van een nieuwe VN-klimaattop (COP28), de 28ste al en deze keer, oh ironie, in Dubai, in de Verenigde Arabische Emiraten, één van de grootste olieproducerende landen. Een autocratische staat bovendien, die het niet al te nauw neemt met de mensenrechten. En toch is dat geen reden om de top links te laten liggen, schrijft Koen Stuyck, die binnenkort zelf naar Dubai vertrekt.


 

São Tomé en Príncipe bereidt zich grondig voor op COP28

De klimaatverandering is geen dreiging die ver weg is; het is een realiteit die zich hier en nu voordoet. Vooral voor kleine eilandstaten in ontwikkeling (SIDS) en de Minst Ontwikkelde Landen (MOL’s), zoals bijvoorbeeld het Centraal-Afrikaanse São Tomé en Príncipe. We bevinden ons in de frontlinie van de klimaatverandering en ervaren elke dag de gevolgen aan den lijve. Als kleine ontwikkelingslanden zijn we echter niet alleen slachtoffers van deze wereldwijde crisis, we zijn ook actieve deelnemers in de strijd ertegen. Wij willen grondig voorbereid zijn voor de komende COP28 in Dubai.


 

Water is geen hulpbron, maar dé bron

Van 22 tot 24 maart 2023 werd in New York opnieuw een VN-conferentie over water gehouden. Het doel van de conferentie was het vergroten van het bewustzijn van de mondiale watercrisis en het genereren van nieuwe verbintenissen en acties om de watergerelateerde Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) te bereiken. Tom D’Haeyer was erbij in New York.


 

This time it’s worse  – It’s business, stupid!

In 2022 ging de focus van de wereld vooral naar de oorlog in Oekraïne, maar ondertussen glijdt de Sahel, en bij uitbreiding heel West-Afrika, in snel tempo af in chaos en gewapend conflict. Al te gemakkelijk wordt daarbij verwezen naar de rol van jihadistische gewapende groepen, al dan niet verbonden met wat nog overblijft van IS of al-Qaeda.


 

Wie is de schuldige voor het gehavende klimaatakkoord in Glasgow?

Het nieuwe ‘Glasgow-pact’ is een feit. Even leek een akkoord die zaterdagavond 13 november, na 12 uur extra onderhandelen, aan een zijden draadje te hangen, wanneer China en vooral India bezwaar aantekenden bij de formulering rond steenkool in de tekst. Dat leverde het nodige drama op in de vorm van teleurgestelde reacties o.m. van EU-commissaris Frans Timmermans en de haast wanhopige interventies van eilandstaatjes zoals de Maldiven en de Marshalleilanden.

Juridisch offensief van een losgeslagen rechtse president

Er is al veel gezegd en geschreven over de rechts-populistische Braziliaanse president Jair Bolsonaro, over zijn misogynie, zijn klimaatontkenning, zijn ronduit contraproductieve houding tegenover de coronaramp die zich voltrekt in het reusachtige land enz....

Bouwshift zit muurvast

Eindeloze bouwlinten, een verhakkelde open ruimte en groeiende klimaatproblemen: intussen ontkent niemand nog dat de maatschappelijke kost voor onze beroerde ruimtelijke ordening veel te hoog is. En toch hangt de met bombarie aangekondigde bouwshift...