Tags: klimaatverandering

COP30 verdict: People in, polluters still in?


De hoge ambities die het Braziliaanse COP-voorzitterschap bij de opening van de klimaattop COP30 in Belém had geformuleerd, waren aan het einde van de tweede week al aanzienlijk getemperd, wat een weerspiegeling was van de ontnuchterende realiteit van besluitvorming op basis van wereldwijde consensus. Meer dan 190 landen – met als opvallende uitzondering de VS – kwamen in november 2025 in Belém bijeen om de Klimaatovereenkomst van Parijs uit 2015 verder uit te werken. De COP30 heeft uiteindelijk het Mutirão-besluit (een term die door het voorzitterschap werd gebruikt om een collectieve, door de gemeenschap gedragen inspanning in het Braziliaanse Portugees aan te duiden) aangenomen, samen met 28 aanvullende besluiten. Milieu-activisten waren duidelijk ontgoocheld over het gebrek aan ambitie tijdens COP30. Een analyse door de Britse NGO Global Witness.
 


Hoe ver staan bedrijven met hun klimaattransitieplannen? Van vrijblijvende beloften naar verplichte routekaarten


Sinds dit jaar moeten grote Europese bedrijven voor het eerst een volledig klimaattransitieplan publiceren. Die verplichting, vastgelegd in de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), moet een einde maken aan vrijblijvende klimaattoezeggingen. Waar bedrijven vroeger volstonden met mooie doelstellingen, moeten ze nu ook laten zien hoe ze hun uitstoot daadwerkelijk willen terugdringen — inclusief investeringen, acties en risico’s. WWF-Frankrijk onderzocht de eerste reeks plannen die in Frankrijk verscheen en komt tot een duidelijke conclusie: de fundamenten zijn gelegd, maar de geloofwaardigheid van de meeste plannen staat of valt met wat er de komende jaren nog volgt.
 


Global South Can Rebalance Climate Agenda in Belém, says Gambian Negotiator


De hoofdonderhandelaar op het gebied van mitigatie van het West-Afrikaanse Gambia is van mening dat de aanstaande COP30 in het Braziliaanse Belém een unieke kans biedt om het mondiale klimaatleiderschap opnieuw in evenwicht te brengen.
COP30-onderhandelaar Malang Sambou Manneh gelooft dat de methode om de fossiele brandstoffen af te bouwen, in technologie ligt. Door alternatieven te laten zien die werken, krijgt het mondiale Zuiden de kans om het voortouw te nemen en beste praktijken op het gebied van hernieuwbare energie te presenteren.
 


Overstromingen in Pakistan: niemand daar twijfelt nog aan de klimaatverandering


Punjab, de dichtstbevolkte provincie en het agrarische hart van Pakistan, heeft sinds augustus de zwaarste klappen gekregen bij een nieuwe overstromingsramp. Veel mensen verdronken, miljoenen mensen geraakten ontheemd en enorme stukken landbouwgrond zijn verwoest na wekenlange moessonregens en gecontroleerde waterlozingen uit Indiase dammen. Deze lozingen worden uitgevoerd door de autoriteiten om de waterstanden in de reservoirs te beheersen tijdens hevige regenval.
 


Overstromingen in Kinshasa: meer dan alleen een natuurramp


De zware overstromingen van begin april in de Congolese hoofdstad Kinshasa hebben opnieuw de kwetsbaarheid voor natuurrampen van de miljoenenstad blootgelegd. Op 4 april – en de daaropvolgende dagen – werd de stad getroffen door hevige regenval die overstromingen en aardverschuivingen veroorzaakte met slachtoffers en schade tot gevolg in 13 van de 24 gemeenten.

 


 

Optimisme zonder hoop – het ultieme coping mechanisme?


De Nederlandse auteur Tommy Wieringa schreef een essay voor de Maand van de Filosofie in Nederland over de toestand van de wereld en de existentiële bedreiging van de klimaatcrisis. De titel van het werkje en meteen ook zijn belangrijkste boodschap voelt aan als een stomp in de maag: ‘Optimisme zonder hoop’.

 


 

Regeerakkoord schiet tekort op fiscale hervormingen en klimaatbeleid, maar biedt openingen naar beter


Een studie uitgevoerd door VITO, Kenter en EcoRes in opdracht van de Nationale Klimaatcommissie schatte in 2020 dat klimaatverandering tegen 2050 in België zal leiden tot extra kosten van bijna 9,5 miljard euro per jaar, wat neerkomt op ongeveer 2 procent van het BBP. Deze kosten worden voornamelijk toegeschreven aan extreme hitte, droogte en overstromingen.


 

Azerbeidzjan maakt zich op voor klimaattop COP29 en drijft de repressie op

Enkele weken voor de 29ste klimaattop die dit jaar plaatsvindt in Bakoe, de hoofdstad van Azerbeidzjan, deed Amnesty International een boekje open over kritieke kwesties als vrijheid van meningsuiting, maatschappelijke ruimte en klimaatrechtvaardigheid. Wij gingen luisteren naar de conclusies. En die zijn niet fraai. Bovendien blijkt de repressie sterk te zijn toegenomen sinds vorig jaar de kandidatuur van het land als COP29-gastheer bekend werd. Pikant detail: fossiele brandstoffen vertegenwoordigen 90 procent van de totale export en meer dan de helft van de overheidsinkomsten.


 

De Europese kaarten zijn geschud – wat nu met onze toekomst?

Zoals verwacht, leidden de Europese verkiezingen van juni 2024 tot een aanzienlijke verandering in het politieke landschap van het Europees Parlement. Maar misschien ook niet zo’n grote verandering dat alle verworvenheden nu op losse schroeven komen te staan. De extreemrechtse en eurosceptische partijen boekten inderdaad aanzienlijke winst. En de pro-Europese en groene partijen moesten zetels afgeven, maar ze hebben nog steeds een belangrijke stem.


 

Waarin investeren we: de klimaattransitie of de wapenindustrie?

De Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (SFPIM) overweegt te investeren in de militaire industrie en droomt zelfs van een ‘strategische defensiepoot’. Dat zou een historische vergissing zijn. SFPIM is een investeringsfonds van de overheid dat met publiek geld leningen geeft en aandelen koopt van allerlei bedrijven in België, met als formeel doel de nationale economie te ondersteunen. Het algemeen maatschappelijk belang zou dus dé leidraad moeten zijn bij de investeringen en strategische beslissingen van het fonds.


 

Migratie als oplossing voor de klimaatcrisis?

En wat als we massamigratie nu eens niet bekijken als het onvermijdelijke gevolg van de ecologische en klimaatcrisis waarin we ons bevinden, maar veeleer als de oplossing? Met die prikkelende gedachte ging de Britse wetenschapsjournaliste Gaia Vince aan de slag. Ze schreef al eerder een spraakmakend boek ‘Avonturen in het Antropoceen’ waarin ze uitlegt hoe de menselijke impact op de planeet een nieuwe geologische periode inluidde.


 

Climate Crossfire: ‘How NATO’s 2 percent military spending targets contribute to climate breakdown’

Over het verband tussen klimaatverandering en stijgende militaire uitgaven is al veel geschreven. In oktober publiceerde het Amsterdamse Transnational Institute (TNI), in nauwe samenwerking met enkele gespecialiseerde wapenonderzoekscentra, een onthutsend rapport. Als de 31 lidstaten van de NAVO de doelstelling realiseren om hun militaire uitgaven te laten groeien tot minimum 2 procent van het BBP (zoals de NAVO eist), zal dat zware repercussies hebben voor het klimaat. Met andere woorden de middelen die aan defensie worden besteed, kunnen niet worden ingezet voor de zo noodzakelijke klimaattransitie. Vooral in landen die nu al de zwaarste gevolgen dragen van de klimaatcrisis zullen de gevolgen dramatisch zijn.


 

In memoriam Luc Vankrunkelsven (1956-2023)

Wie in deze diepe crisis van het instituut Kerk nog naar modellen voor de toekomst zoekt, kan die vinden in mensen zoals Luc Vankrunkelsven, monnik van Averbode, vredesactivist, ecologist, netwerker, grootouder voor het klimaat, bevrijdingstheoloog. Hij overleed op 15 september 2023 in Brazilië.


 

São Tomé en Príncipe bereidt zich grondig voor op COP28

De klimaatverandering is geen dreiging die ver weg is; het is een realiteit die zich hier en nu voordoet. Vooral voor kleine eilandstaten in ontwikkeling (SIDS) en de Minst Ontwikkelde Landen (MOL’s), zoals bijvoorbeeld het Centraal-Afrikaanse São Tomé en Príncipe. We bevinden ons in de frontlinie van de klimaatverandering en ervaren elke dag de gevolgen aan den lijve. Als kleine ontwikkelingslanden zijn we echter niet alleen slachtoffers van deze wereldwijde crisis, we zijn ook actieve deelnemers in de strijd ertegen. Wij willen grondig voorbereid zijn voor de komende COP28 in Dubai.


 

Lisa Doeland: “Apocalypsofie. Over recycling, groene groei en andere gevaarlijke fantasieën”

Begin september ben ik om professionele redenen in Athene en in Delphi. Het voornaamste gespreksonderwerp is het weer. De hoeveelheid regen die bepaalde regio’s van Griekenland de voorbije maand te verwerken kreeg, is dramatisch – beeld je in dat Antwerpen of Amsterdam op één dag evenveel regen krijgt als gedurende een volledig jaar.


 

Essay – Hoe de transitie financieren?

Iedereen die het nieuws over de klimaat- en biodiversiteitscrisis volgt, weet: we staan voor een gigantische omwenteling. Ook de economische wereld beseft dit – ook zij leest de IPCC-rapporten en merkt ook de toenemende gevolgen in de vorm van extreme droogte, hittegolven, overstromingen en andere rampen. We moeten het dus dringend over de centen hebben.


 

Verbinding

Het verlangen dieper in mijn stad, Freetown, te duiken, mondde uit in het ontdekken van de gebieden eromheen. Tegelijkertijd zoekend naar interactie en altijd ook naar troost, belandde ik in de natuur en in een gemeenschap.


 

Biodiversiteitstop (COP15) was een mijlpaal, maar nu moet alles worden ingezet op implementatie

Op 19 december 2022 werd in het Canadese Montréal een onverhoopt akkoord gesloten op de COP15 Biodiversiteitstop. Daarmee kreeg een tumultueus jaar toch nog enigszins een zachte landing. Samen met een Europese wet die de import verbiedt van producten die voortkomen uit ontbossing (beslist net voor de start van de COP, op 6 december) zijn dat met voorsprong de lichtpunten van 2022.


 

Nieuwe klimaattop (COP27) in teken van Afrika, continent het hardst getroffen door klimaatverandering

Naar schatting 1,2 miljoen mensen moesten in 2020 op de vlucht in de Hoorn van Afrika (Kenia, Somalië, Ethiopië, …). In de Sahellanden Burkina Faso, Mali en Niger gingen nog eens 1,25 miljoen mensen op de loop. Naar schatting 12 procent van alle nieuwe ontheemden wereldwijd vond plaats in het oosten en de Hoorn van Afrika. De reden: klimaatrampen.


 

How melting glaciers fueled Pakistan’s fatal floods

Pakistan has more than 7,000 glaciers. Climate change is melting them into floodwater. Much of Pakistan is now underwater.

A series of extreme floods has utterly devastated the South Asian nation, which is home to some 225 million people, washing away roads and buildings, destroying farms, and stranding hundreds of thousands. Over the weekend [28 August 2022], which brought another bout of torrential rain, government officials said the death toll had soared past 1,000 and water had inundated as much as a third of the country.


Peter Wohlleben: ‘De lange adem van bomen. Hoe bomen leren om te gaan met klimaatverandering en hoe dat ons kan redden’

Peter Wohlleben is een Duitse bosbouwdeskundige die wereldwijd bekend werd met zijn eerste boek, Het verborgen leven van bomen. Hij hoort thuis in het rijtje van Suzanne Simard en Merlin Sheldrake, want net zoals zij biedt hij een volledig andere blik op het leven boven en onder de bosbodem. Kort samengevat: een bos is een gemeenschap waarin afzonderlijke elementen helemaal niet afzonderlijk zijn, het is een levend geheel gebaseerd op uitwisselingen van energie, voedingsstoffen, water én informatie.

‘Wereldcrisis. Oorlog, klimaatverandering en catastrofe in de zeventiende eeuw’ van Geoffrey Parker

Na twee jaar coronacrisis (die nog niet voorbij is), komt er opnieuw ruimte vrij om aandacht te hebben voor de toenemende klimaat- en biodiversiteitscrisis. Daarbovenop komt nu de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.

Het nieuwste boek van Geoffrey Parker kan op dit alles een nieuw licht laten schijnen. Hij legt linken tussen wat we de ‘kleine ijstijd’ noemen van de 17de eeuw en natuurrampen, overstromingen, honger, conflicten, oorlogen, ontvolking.

Afrika, vandaag al getroffen door klimaatverandering

Het Afrikaanse continent wordt al geruime tijd getroffen door de klimaatverandering, een door de mens veroorzaakt fenomeen, waar de meeste Afrikaanse landen nauwelijks aan hebben bijgedragen. Om de redenen daarvoor te duiden, moeten we terug naar de koloniale periode, toen vooral Europese kolonisatoren deze landen hebben ingericht als wingewesten van waaruit ze naar believen ruwe grondstoffen konden wegslepen.