Categorie: in memoriam

in memoriam

 door 

Guido Convents (1956-2025), pionier van de Afrikaanse filmgeschiedenis en medeoprichter van het Afrika Filmfestival


De filmgeschiedenis heeft een van haar meest toegewijde en baanbrekende geleerden verloren met het overlijden van Guido Convents op 10 september 2025 in Leuven. Convents was een Belgische historicus en antropoloog wiens werk licht wierp op aspecten van de filmgeschiedenis die al te vaak in de schaduw bleven. Hij wijdde zijn leven aan het documenteren en bewaren van het filmerfgoed van Afrika, met bijzondere aandacht voor de koloniale en postkoloniale ervaringen van Portugeestalige landen en de voormalige Belgische koloniale gebieden.
 

in memoriam

 door 

De dood van Rudi Friedrich (1963-2025) laat een enorme leegte achter


Connection e.V., de gespecialiseerde Duitse organisatie die wereldwijd dienstweigeraars en deserteurs juridisch en moreel ondersteunt, rouwt om het overlijden van haar medeoprichter, directeur en vriend Rudi Friedrich. Rudi kwam op maandag 14 juli 2025 tijdens een vakantie in Noord-Italië om het leven bij een bergwandeling in de buurt van het Comomeer. Toen een Italiaans bergreddingsteam hem terugvond, kon het alleen nog zijn dood vaststellen. Een in memoriam door Franz Nadler en Thomas Stiefel, Connection-medewerkers van het eerste uur.
 

in memoriam

 door 

Koyo Kouoh (1967-2025),curator van de expo ‘When We See Us’


Door het totaal onverwachte overlijden van de briljante curator Koyo Kouoh (57), krijgt de nog lopende tentoonstelling ‘When We See Us. Een eeuw pan-Afrikaanse figuratieve schilderkunst’ in Bozar in Brussel een bijkomende en sterkere dimensie. Een eerbetoon aan haar en haar verfrissende kijk op kunst, is ook de tijd nemen om anders naar dingen te kijken en te vertragen. Ideaal voor deze zomerperiode?
Als eerbetoon aan Koyo Kouoh brengen we in deze nieuwsbrief enkele teksten, foto’s en video’s samen die haar uitzonderlijke carrière, haar moedige visie en haar niet aflatende inzet voor Afrikaanse vrouwen in de verf proberen te zetten.
 

in memoriam

 door 

Dan Gallin (1931-2025), internationaal vakbondsleider


Dan Gallin, voormalig algemeen secretaris van de IUF (International Union of Food, Agricultural, Hotel, Restaurant, Catering, Tobacco and Allied Workers’ Associations), is op zaterdag 31 mei op 94-jarige leeftijd overleden in zijn huis in het Zwitserse Genève. Zijn dood laat een enorme leegte achter. Zijn vele decennia van militante inzet en strijd in de internationale arbeidersbeweging vormen een rijke erfenis waarop de internationale vakbonden zeker zullen voortbouwen. Een in memoriam door Peter Rossman.
 

in memoriam

 door 

Sebastião Salgado (1944-2025)


De wereldbekende Braziliaanse fotograaf, Sebastião Salgado, is vrijdag 23 mei 2025 op 81-jarige leeftijd in Parijs overleden aan de gevolgen van malaria. Hij was zonder twijfel een van de meest toonaangevende reportagefotografen van de twintigste eeuw die tot kort voor zijn dood nog heel actief was. Op 3 april was hij bijvoorbeeld nog aanwezig bij de opening van zijn tentoonstelling ‘Amazônia’ in Tour & Taxis in Brussel.

Zijn rijke oeuvre is indrukwekkend, esthetisch gevat in unieke zwart-witbeelden en zeer veelzijdig. Maar altijd is er een sociaalkritische ondertoon aanwezig. Salgado wilde onrecht, uitbuiting, droogte, klimaatverandering, maar ook de verdwijnende schoonheid van de Aarde in beeld brengen en met zijn beelden mensen een geweten schoppen.

 

 

in memoriam

 door 

Aidan Chambers (1934-2025)


Op 11 mei 2025 overleed Aidan Chambers op 90-jarige leeftijd. Hij werd op 27 december 1934 geboren in county Durham (VK). Na zijn diensttijd bij de Royal Navy werd hij leraar en vervolgens zeven jaar lang monnik. Zijn jeugdromans zijn alom geprezen. Met Postcards from No-Man’s Land won hij de prestigieuze Carnegie Medal en de US Michael L Printz Award.
In 1975 besluit Chambers een begin te maken met een zestal bij elkaar horende jeugdboeken, waarvan Breaktime (Verleden week) het eerste is. Pas bij het schrijven van het tweede boek besluit hij dat het een serie moet worden. Hij noemt deze zes boeken de Dance Sequence. In 1996 nam Dirk Terryn contact met hem op om De Tolbrug te bewerken tot een theatervoorstelling. Hij schreef onderstaand in memoriam.
 

 

in memoriam

 door 

Paus Franciscus overleden. Een mijmering in memoriam


Een goede vriend vraagt mij een portret van paus Jorge Bergoglio (1936-2025) te schetsen. Het is geen kleintje zo’n ongewone persoonlijkheid op te roepen, als mens en religieus, als priester en aartsbisschop, en uiteindelijk als paus, twaalf volle jaren lang. Om uiteindelijk als zieke medemens in een laatste levensstrijd alles prijs te geven. Hoop is de titel die hij aan zijn recent verschenen autobiografie wijdde en daarin leren we hem wellicht nog het beste kennen. Een echte medemens, ingoed en provocerend vrij, en dit in elke fase van zijn lang bestaan.

 

in memoriam

 door 

Denken aan Ton Lathouwers (1932-2024), Hui Yu, ‘vriend van wijsheid’


Interlevensbeschouwelijke dialoog is voor CIMIC een aspect van de interculturele dialoog die we hoog inschatten en altijd hebben willen bevorderen. Vanuit boeddhistisch perspectief hebben belangrijke voortrekkers ons in de loop der jaren bijgestaan, geïnspireerd en binnengeleid in hun boeddhistische strekking. We denken aan Frans Goetghebeur (Tibetaans Instituut, overleden 2018), Frank Dewaele Roshi (Zen Sangha Zendo, Gent), Bieke Vandekerckhove (Maha Karuna Ch’an, overleden 2015), Edel Maex (zenleraar en medegrondlegger van mindfulness training). Ze brachten ons zowel op het spoor van de Dalai Lama, als op dat van Ton Lathouwers.

 

in memoriam

 door 

Gustavo Gutiérrez (1928-2024)

Op 22 oktober 2024 overleed in het dominicanenklooster van de Peruaanse hoofdstad Lima, Gustavo Gutiérrez (1928-2024). Hij werd 96. Hij wordt algemeen gezien als de grondlegger van de bevrijdingstheologie. In de nadagen van het Tweede Vaticaans Concilie (1962-65) en vanuit de Latijns-Amerikaanse Bisschoppenconferentie (CELAM) ontstonden in Latijns-Amerika christelijke basisgemeenschappen.

 

in memoriam

 door 

James Campbell Scott (1936-2024), advocate of ‘Resistance’ Movement and an outstanding social scientist is no more

James Campbell Scott, was een Amerikaanse politicoloog en antropoloog, gespecialiseerd in vergelijkende politiek. Hij was een vergelijkend onderzoeker van agrarische en niet-statelijke samenlevingen. Opgeleid als politicoloog, besprak Scott boerengemeenschappen, staatsmacht en politiek verzet. Zijn dood is een verlies voor vele antropologen en sociologen in Zuidoost-Azië. Bernard D’Sami geeft aan waarom.

 

in memoriam

 door 

Koen De Feyter (1960-2024)

Op vrijdag 20 september overleed totaal onverwacht prof. Koen De Feyter (63). Hij was nog maar sinds 1 september aangetreden als nieuwe decaan van de Faculteit Rechten van de Universiteit Antwerpen. Het pijnlijke nieuws overviel mij – net als waarschijnlijk heel veel van zijn collega’s, vrienden en mensenrechtenactivisten  – als een donderslag bij heldere hemel. Wat een verlies, wat een verdriet…

 

in memoriam

 door 

Afscheid van Jo Bastiaens (1964-2024)

Na lang fysiek en psychisch lijden, overleed op 29 februari Jo Bastiaens, de oud-coördinator van het CIMIC-expertisecentrum aan de Thomas More Hogeschool, Mechelen. Hij was tien jaar lang programmacoördinator van CIMIC van september 2002 tot september 2012. Daarna werd hij opnieuw onderzoeker en lector bij Thomas More.

 

in memoriam

 door 

Luc Vankrunkelsvens definitieve thuiskomst

Op vrijdag 15 september 2023 stierf onze trouwe CIMIC-Nieuwsbrief-medewerker Luc Vankrunkelsven (67) in een ziekenhuis in Chapecó, in het diepe zuiden van Brazilië, aan de gevolgen van de ongeneeslijke spierziekte ALS. In de september-nieuwsbrief hebben we al uitgebreid stilgestaan bij het leven en werk van Luc.
Zijn laatste weken in Brazilië was Luc te gast bij zijn goede vriend prof. Neuri A. Alves. Neuri schreef zijn heel persoonlijke ervaringen neer over deze dramatische dagen. We brengen de integrale tekst hier graag in Nederlandse vertaling, aangevuld met foto’s van zijn laatste reis, als een ultiem eerbetoon aan Luc en aan al zijn dierbare vrienden in Brazilië en elders.

 

in memoriam

 door 

In memoriam Luc Vankrunkelsven (1956-2023)

Wie in deze diepe crisis van het instituut Kerk nog naar modellen voor de toekomst zoekt, kan die vinden in mensen zoals Luc Vankrunkelsven, monnik van Averbode, vredesactivist, ecologist, netwerker, grootouder voor het klimaat, bevrijdingstheoloog. Hij overleed op 15 september 2023 in Brazilië.

 

in memoriam

 door 

De Braziliaanse kruisweg van Luc Vankrunkelsven

Leven is de tijd doorkruisen – ja, in de strikte zin van doorbreken, overstijgen. De barrières overwinnen die zijn opgeworpen om ons tegen te houden. Het betekent de tijd ongelijk tegemoet treden op zijn terrein van stormen en cyclonen, verschijnselen die ons warm, koud, hard of zacht treffen.

Hoe dan ook, we staan bloot in een open savanne, kaalgeplukt zonder beschutting voor onze integriteit. Het is een ongelijke strijd, alleen voor de moedigen! Voor hen die van moed een pijl gericht op de horizon maken. Koppigheid is de drijvende kracht van hen die weigeren te stoppen. En dat is de enige manier om bepaalde dingen te begrijpen. Onder andere de meest recente Brazilië-reis van de Belgische monnik Luc Vankrunkelsven.

 

in memoriam

 door 

Huub Oosterhuis tussen ‘Bid om vrede’ en ‘Red hen die geen verweer hebben’

Enkele persoonlijke reflecties van Paul De Witte, theoloog en oud-docent CIMIC naar aanleiding van het overlijden van Huub Oosterhuis (1933-2023) op Paaszondag 9 april

In 1966 werd ik voor het eerst geconfronteerd met een boekje van Huub Oosterhuis: ‘Bid om vrede’. Toen is voor mij een geschiedenis van liefde, herkenning en dankbaarheid begonnen. Oosterhuis heeft mij sindsdien niet meer losgelaten.

 

in memoriam

 door 

Maria Van Doren (1933-2023)

Op zondag 29 januari 2023 overleed zuster Maria Van Doren in het rusthuis van de missionarissen van De Jacht in Heverlee. Zij werd 89. Tot vorig jaar was ze nog heel actief, onder meer in de Leuvense vredesbeweging. Het grootste deel van haar missionarisleven bracht ze door in Mexico, waar ze het vooral opnam voor de inheemse vrouwen. Als feministische theologe en sociologe nam ze bepaald geen blad voor de mond, wat haar meer dan eens in conflict bracht met de kerkelijke hiërarchie, maar haar een blijvende genegenheid opleverde van de lokale gemeenschappen.

 

in memoriam

 door 

Adieu Mark Fillet (1942 – 2023)

In een leven zijn er altijd mensen aan wie je veel verschuldigd bent, die je gevormd en gesteund hebben en die mede je parcours hebben uitgestippeld. Mark Fillet was zo iemand. Hij bood mij kansen, leidde mij op en opende deuren en vensters naar de grote wereld ‘daarbuiten’. Het was dan ook een schok toen we vernamen dat hij op 4 januari in zijn slaap was overleden. Hij werd tachtig. De turbulenties waarmee wij in Vlaanderen veertig jaar geleden te maken kregen, doemen plots weer op.

 

in memoriam

 door 

In memoriam Gorbatsjov (1931-2022)

Hij was van 1985 tot 1991 secretaris-generaal van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie (CPSU) en van 1990 tot 1991 president van de Sovjet-Unie (USSR).

in memoriam

 door 

Ton Veerkamp (1933 – 2022)

Bij het in memoriam door Alex van Heusden

Iedereen in Vlaanderen en Nederland kent of kende Huub Oosterhuis: de getalenteerde, bewogen schrijver en exegeet. Wie in de laatste decennia van vorige eeuw in de katholieke kerk actief was, heeft zijn teksten gebruikt en zijn liederen gezongen. Wat weinigen weten is dat Ton Veerkamp een compagnon de route en evenknie van Oosterhuis is geweest.