Tags: Oekraïne

Sahel

 door 

Mali’s sovereignty dilemma


De Malinese junta onder leiding van overgangspresident Assimi Goïta heeft haar legitimiteit gebaseerd op verzet tegen het Westen, vooral dan tegen oud-kolonisator Frankrijk, en beloften van vernieuwing, anticorruptie en herwonnen soevereiniteit. Maar met de toenemende interne politieke spanningen en de jihadistische opmars die nu zelfs de hoofdstad Bamako direct in de tang neemt, dreigen onder meer de nauwe banden met Moskou de afhankelijkheid van buitenlandse machten juist nog te vergroten.
Sinds het leger in augustus 2020 door een staatsgreep president Ibrahim Boubacar Keïta aan de kant schoof, is de koers van Mali steeds onzekerder en onstabieler geworden. Nadat Assimi Goïta bij een tweede militaire coup in mei 2021 de touwtjes van de junta stevig in handen kreeg, wordt het leiderschap van Goïta gekenmerkt door een uitgesproken autoritaire en nationalistische houding. Zijn regering legt de nadruk op soevereiniteit, nationale belangen en een herstructurering van het bestuur, waarbij graag wordt beweerd dat binnenlandse stabiliteit voorop staat. Onafhankelijkheid van externe invloeden wordt steevast benadrukt. De realiteit in het najaar 2025 in Mali beantwoordt echter hoe langer hoe minder aan deze beschrijvingen. Een interessante analyse door Yahia H. Zoubir en Abdelkader Abderrahmane verscheen op de website ‘Africa is A Country’.

 

in memoriam

 door 

De dood van Rudi Friedrich (1963-2025) laat een enorme leegte achter


Connection e.V., de gespecialiseerde Duitse organisatie die wereldwijd dienstweigeraars en deserteurs juridisch en moreel ondersteunt, rouwt om het overlijden van haar medeoprichter, directeur en vriend Rudi Friedrich. Rudi kwam op maandag 14 juli 2025 tijdens een vakantie in Noord-Italië om het leven bij een bergwandeling in de buurt van het Comomeer. Toen een Italiaans bergreddingsteam hem terugvond, kon het alleen nog zijn dood vaststellen. Een in memoriam door Franz Nadler en Thomas Stiefel, Connection-medewerkers van het eerste uur.
 

Oorlog / RUSLAND

 door 

At least 49,000 soldiers and officers have deserted the Russian army since the beginning of the war in Ukraine


Ik wil graag iets met jullie delen dat van cruciaal belang is en verontrustend onderbelicht blijft. In alle media  – of het nu Russische, Oekraïense, Litouwse of westerse zijn  – overheerst één oorlogsnarratief: wapens, doden, gewonden en nog veel meer wapens. Wat zelden besproken wordt, is het groeiende aantal Russische mannen dat niet wil vechten in Oekraïne. Dit zijn mensen die zich met extreem persoonlijk risico tegen de oorlog verzetten. Ze riskeren lange gevangenisstraffen, marteling of zelfs executie. Toch wordt hun stem helaas genegeerd, ook in het Westen.

 

 

OPINIE

 door 

Critical minerals were once for renewables. Now they’re for war


Trumps obsessie met zeldzame en kritieke aardmetalen is logisch als je weet welke groeiende rol deze aardmetalen spelen in de moderne militaire technologie. Kritische mineralen stonden de afgelopen jaren vooral centraal in de wereldwijde scenario’s op zoek naar een groenere toekomst, weg van de fossiele brandstoffen. Het vinden van voldoende lithium nodig voor de accu’s in elektrische voertuigen, of zeldzame aardmetalen voor windturbines, werd gezien als essentieel in de pogingen om eindelijk af te stappen van onze afhankelijkheid van olie en gas. Nu spelen ze een hoofdrol in de ontketende oorlogslogica, schrijft de NGO Global Witness in een recent opiniestuk.

 

 

Geschiedenis

 door 

Lessen aardrijkskunde: over de toekomst van staatsgrenzen


De situatie in de wereld is ‘interessant’ genoeg om er weer een atlas bij te halen. Een artikel van journalist Jan Brachmann in de Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) heeft me ertoe aangezet. We parafraseren zijn visie, duiken in ons geografisch geheugen en stuiten op de grenstrauma’s.

 

OPINIE / Wit-Rusland

 door 

Olga Karatch: “It is very difficult not to fall into despair, not to become bitter, and not to break, but Martin Luther King taught us that Darkness cannot drive out darkness; only light can do that”


Op vrijdag 13 september 2024 hield Olga Karatch van de Wit-Russische mensenrechtenbeweging Nash Dom (‘Our House’) een toespraak in de Berlijnse St. Marienkirche. Dit gebeurde precies 60 jaar na de beroemde preek van dr. Martin Luther King in dezelfde kerk, toen nog in Oost-Berlijn, een stad verdeeld door de Muur, en symbool van de Koude Oorlog. We publiceren hieronder haar integrale toespraak van hoop en geloof in volgehouden geweldloos verzet, zelfs in deze donkere tijden.

 

DIENSTWEIGERING

 door 

Dienstweigering en desertie als fundamenteel verzet tegen militarisering en oorlog


Het afgelopen jaar werd gekenmerkt door een fors toenemende militarisering. Gewapende conflicten nemen overal ter wereld toe. Het geloof dat alleen nog een militaire strategie met sterk verhoogde defensiebudgetten en bewapening een einde kan maken aan ‘onveiligheid’ wint weer aan aanhang, de oorlogspropaganda doet de rest.

 

LITERATUUR

 door 

Navid Kermani: “Wat ik leerde toen ik mijn vader waste”

Navid Kermani is voor mij geen onbekende schrijver. Ik ontmoette hem – fictief – voor het eerst in zijn boek ‘Ungläubiges Staunen, über das Christentum’, vertaald als ‘Goddelijke kunst’. Daarin vertelt hij in een hoofdstuk uitgebreid over zijn ontmoeting met Paolo D’all Oglio in Mar Musa. Nadien ontmoette ik in Cori (Italië) een compagnon de route van Paolo, zuster Frederike, die bevriend is met Navid Kermani en vol lof en respect over hem sprak. Zelf leerde ik Paolo (indirect) kennen door Barabara Mertens, met wie ik samen het ‘testament’ van Paolo, ‘Amoureux de l’Islam, croyant en Jésus’ vertaalde. Er is dus een merkwaardig spoor, een lijntje: Paolo, Navid, Frederike, Barbara, en mezelf.

EU / Militarisering

 door 

Under the Radar – Twenty years of EU military missions

In 2003 heeft de EU haar allereerste buitenlandse missie naar de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië gestuurd. In de ruim 20 jaar die sindsdien zijn verstreken, heeft de EU meer dan 40 operaties uitgevoerd in Europa, Afrika en Azië. Op dit moment zijn er nog 24 actief, waarvan 13 civiele en 10 militaire missies, die in dit verslag centraal staan, evenals één hybride missie.
 

De officiële doelstellingen van deze missies zoals conflictpreventie, versterking van internationale vrede en veiligheid, ondersteuning van de rechtsstaat en crisisbeheer zijn op zich uiteraard goed, maar in de praktijk loopt het vaak helemaal anders, blijkt uit een nieuw rapport van het Transnational Institute.

 

DIENSTWEIGERING

 door 

Wat gebeurt er met het recht op gewetensbezwaren in een Europa onder oorlogsdreiging?

Wereldwijd, maar ook in Europa pakken de oorlogswolken zich samen. Wat lange tijd bijna ondenkbaar leek, behoort sinds kort tot de new speak van regeringsleiders: oorlog als een ‘normale’ manier om conflicten op te lossen. Niet alleen in de oorlogvoerende landen Rusland en Oekraïne, ook elders is er sprake van oorlogsbereidheid, forse verhoging van militaire uitgaven en rekrutering, zelfs herinvoering van de dienstplicht, of uitbreiding ervan tot vrouwen. Het fundamentele mensenrecht van gewetensbezwaren tegen militaire dienst wordt hoe langer hoe meer uitgehold.

Het Europees Bureau voor Gewetensbezwaren (EBCO) publiceerde op 15 mei 2024, de internationale dag van gewetensbezwaren, zijn jaarverslag Conscientious Objection to Military Service in Europe 2023/24. Een overzicht.

 

RUSLAND

 door 

Messianisme en millenarisme van Rusland en van alle Russen, waar ze zich ook bevinden

De geschiedenis zal ons leren dat degenen die sinds 2014 niet zijn opgehouden met het aanwakkeren van het vuur van de Russisch-Oekraïense oorlog de tovenaarsleerlingen zijn die een doos van Pandora hebben geopend die het inferno van de ‘laatste dans van de grote nacht’ dreigt te ontsteken. Het Moskouse patriarchaat verspreid ondertussen documenten met een zorgwekkende inhoud, vindt Antoine Courban van de Libanese krant L’Orient-Le Jour.

 

Oorlog Oekraïne

 door 

Twee jaar na het begin van de oorlog: Connection e.V. en Pro Asyl bekritiseren de afwijzing van Russische dienstweigeraars

Twee jaar na de overval van Rusland op Oekraïne wijst het Duitse Bundeamt für Migration und Flüchtlinge (BAMF) nog steeds gevluchte Russische dienstweigeraars (zowel mannen als vrouwen) af en verplicht ze naar Rusland terug te keren. De Duitse middenveldorganisaties Connection e.V. en Pro Asyl zijn gealarmeerd door de motivering van het BAMF, dat het risico voor de Russische dienstweigeraars negeert om in een oorlog die in strijd is met het volkenrecht, te worden gerekruteerd.

 

Participation of unarmed pacifist forces in implementation of the Ukrainian peace formula

A statement, adopted by the general assembly of the Ukrainian Pacifist Movement on Saturday 24 February 2024.

 

Oorlog Oekraïne

 door 

Steun Russische en Oekraïense deserteurs en dienstweigeraars, ze saboteren de oorlog van onderuit

Oekraïense en Russische gewetensbezwaarden moeten bij ons asiel krijgen, vinden vredesactivisten Kornee van der Haven (Belgisch-Luxemburgse Quakers), Sam Biesemans (Europees Bureau Gewetensbezwaarden) en Ludo De Brabander (Vrede vzw). Dit opiniestuk verscheen ook op 2 januari in De Standaard.

 

OEKRAÏNE

 door 

The Ukraine war, environmental destruction and the question of ecocide

Early September, controversy erupted due to the US delivery of depleted uranium (DU) ammunition to Ukraine as part of their latest 175 million dollar military aid package, including the M1A1 Abrams tanks. Despite the US following the UK’s example, which had already sent DU ammunitions, this is the second controversial US arms delivery since the cluster bombs announcement.

 

Recensies

 door 

ZOMERBOEKEN   De eigenzinnige keuze van de redactie

Met de zomermaanden voor de deur hebben velen onder ons hopelijk wat meer tijd om eens een goed boek vast te pakken en wat bij te lezen, al dan niet op een mooie vakantieplek. Als redactie van de CIMIC-Nieuwsbrief hebben we een eigenzinnige keuze gemaakt van boeken (en een streepje muziek en een expo) die we zelf graag gelezen hebben of die nog op onze stapel ‘te lezen’ liggen te wachten. Boeiende lectuur toegewenst en een prettige zomertijd!

 

OEKRAÏNE

 door 

Effecten van de oorlog op de natuur in Oekraïne: interview met Bohdan Vykhor

De oorlog in Oekraïne eist niet alleen een vreselijke tol voor de Oekraïners, ze is ook vernietigend voor de natuur. Om een idee te krijgen hoe erg het eraan toe is, hadden we een gesprek met dr. Bohdan Vykhor, directeur van de Oekraïense afdeling van het Wereldnatuurfonds (WWF)

Wat is de belangrijkste door de oorlog veroorzaakte milieuschade? Welke acties op de grond (bombardement, gebruik van munitie, troepenbewegingen op de grond…) leverden de meeste schade op?

 

OPINIE / Turkije-Syrië

 door 

Turkey-Syria earthquake: Europe, with billions for war, shows its true heartless face

David Hearst is hoofdredacteur van de Middle East Eye. Hij brengt verslag uit over het Midden-Oosten en was correspondent voor de Britse krant de Guardian in Europa, Rusland en Belfast. Vanuit de optiek van het Midden-Oosten kijkt hij naar wat Europa doet.

The earthquake offers a chance to show the world that the West can rebuild as well as destroy. But this is the last sentiment in the minds of Fortress Europe today.

 

Asielbeleid / OPINIE

 door 

Ook Nederland is de trappers kwijt: vluchtelingen naar Rwanda?

Nu is ook Nederland ‘gidsland’ de trappers kwijt. Een rechtse Kamermeerderheid (met o.a. extreemrechtse figuren als Geert Wilders (PVV) en Thierry Baudet (FvD) op kop) wil, in navolging van het Verenigd Koninkrijk en Denemarken, een deal sluiten met Rwanda om er asielzoekers naar te deporteren. “Een triest plan dat gedoemd is te mislukken”, stelt de Nederlandse migratiespecialist Jeroen Corduwener.

 

LITERATUUR / OEKRAÏNE

 door 

Juri Andruchowytsch en zijn vlucht uit Egypte, een ‘Bildungsroman’

Juri Ihorowytsch Andruchowytsch, schrijver, dichter, essayist, werd in 1960 geboren in Stanislaw (Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek) dat sinds 1962 tot Ivano-Frankivsk werd omgedoopt. De stad veranderde in de loop der eeuwen voortdurend van naam, maar ook van eigenaar of bezetter. Tussen 1939 en 1945 werd het wel heel erg bont. Massaslachtingen volgden elkaar op en in 1943 was Stanislau (de Duitse naam) bovendien ook ‘Jodenvrij’ verklaard door de nazi’s. In 1944 werd de stad dan weer deel van de Oekraïense SSR tot in 1991.

 

OOSTERSE KERKEN

 door 

What is behind Pope Francis’ appointment of the new prefect for the Eastern Churches?

Soms vraagt men zich af of er überhaupt nog wordt ingezet op een diplomatieke weg om de oorlog van Poetin en patriarch Kyrill tegen Oekraïne een halt toe te roepen, of minstens te bespreken. Toch blijkt de benoeming van aartsbisschop Claudio Gugerotti tot prefect voor de Oosterse kerken in die richting te wijzen. We delen met de lezer een artikel van Andrea Gagliarducci, een Italiaanse journalist van Catholic News Agency en Vaticaan-analist voor ACI Stampa.

 

LITERATUUR

 door 

Hoe de Krim-sonnetten van Adam Mickiewicz (1798-1855) Oost-Europa dichterbij brengen

Op de muur van de Haarlemmerweg 5a in de Nederlandse universiteitsstad Leiden staat een vreemde tekst geschilderd. De vorm doet veronderstellen dat het een gedicht is. De onderverdeling 4-4-3-3 en de eindrijmen verwijzen naar een sonnet. De auteur, Adam Mickiewicz, is voor de meesten onder ons een illustere onbekende van lang geleden – dat lezen we af aan de getallen 1798 en 1855, de geboorte- en sterftedatum. Leiden heeft sinds 1988 een stedenband met de Poolse stad Torún en werkte een ‘Poolse wandeling in Leiden’ uit die de wandelaar onder andere met het muurgedicht Bajdary confronteert.

 

OEKRAÏNE

 door 

Oekraïners zijn geen ‘mensen zoals wij’, het zijn mensen, zoals wij

Het heette snel dat die vluchtelingen uit Oekraïne ‘mensen zoals wij’ zijn en dat het dus veel makkelijker is om hen in België steun en onderdak te geven, speciaal voor hen gebouwde vluchtelingendorpen inbegrepen. Versta: dat zou veel makkelijker verlopen dan met asielzoekers die verder afgelegen oorlogen zijn ontvlucht en die er wat anders, minder hip en vaak ook havelozer uitzien.