Naar aanleiding van de officiële terugtrekking van Polen uit het Verdrag van Ottawa, ook bekend als de Anti-Personnel Mine Ban Convention uit 1997, het internationale verdrag dat een verbod instelde op de productie en het gebruik van antipersoonsmijnen, staat Julia Głębocka, mensenrechtenonderzoeker bij Amnesty International Polen, stil bij wat de gevolgen zijn.
Kerstin Holm schreef in de FAZ van 10 februari een merkwaardig artikel over een groep filosofen die de Poetin-politiek bekrachtigen en ‘onderbouwen’. Voor ons vreemd gedachtegoed dat in zekere zin doet denken aan het apocalyptische denken van de techmiljardairs rond Peter Thiel in de VS. Westerse ideeën over bijvoorbeeld emancipatie zouden leiden tot de ondergang. Hier volgt wat Holm heeft bijeen gelezen. We lezen mee.
Rusland wendt zich af van Europa. Voor het Russische buitenlandse beleid is de Europese Unie (EU) geen eigenstandige geopolitieke factor meer. Volgens het nieuwe Concept voor de buitenlandse politieke van Rusland voert de “meerderheid van de Europese staten een agressieve politiek tegen Rusland” Zolang Europa geopolitiek blijft samenwerken met de Verenigde Staten kan het geen partner meer van Rusland zijn, zo staat in de herziene geopolitieke doctrine, die president Vladimir Poetin op 31 maart 2023 per decreet heeft bekrachtigd.
door Ashok Gladston Xavier · Published 17/12/2025 · Last modified 22/12/2025
Het recente bezoek van de Russische president Vladimir Poetin aan New Delhi was een spektakel vol van symboliek. De Russische president werd verwelkomd met een rode loper, traditionele dansvoorstellingen en aanzienlijke diplomatieke hartelijkheid. Deze opvallende gastvrijheid vond echter plaats tegen een grimmige geopolitieke achtergrond: de Verenigde Staten ontmoedigen dergelijke allianties met Rusland en gebruiken sancties en handelsbarrières om landen als India ervan te weerhouden hun banden met Moskou al te zeer te verdiepen. In dit licht was het hartelijke welkom van India voor de Russische leider meer dan alleen protocol: het was een bewuste verklaring van strategische autonomie. Een kort commentaar door Ashok bij dit bezoek van Poetin aan Delhi.
door Yahia H. Zoubir en Abdelkader Abderrahmane
door Yahia H. Zoubir en Abdelkader Abderrahmane · Published 24/11/2025 · Last modified 03/12/2025
De Malinese junta onder leiding van overgangspresident Assimi Goïta heeft haar legitimiteit gebaseerd op verzet tegen het Westen, vooral dan tegen oud-kolonisator Frankrijk, en beloften van vernieuwing, anticorruptie en herwonnen soevereiniteit. Maar met de toenemende interne politieke spanningen en de jihadistische opmars die nu zelfs de hoofdstad Bamako direct in de tang neemt, dreigen onder meer de nauwe banden met Moskou de afhankelijkheid van buitenlandse machten juist nog te vergroten.
Sinds het leger in augustus 2020 door een staatsgreep president Ibrahim Boubacar Keïta aan de kant schoof, is de koers van Mali steeds onzekerder en onstabieler geworden. Nadat Assimi Goïta bij een tweede militaire coup in mei 2021 de touwtjes van de junta stevig in handen kreeg, wordt het leiderschap van Goïta gekenmerkt door een uitgesproken autoritaire en nationalistische houding. Zijn regering legt de nadruk op soevereiniteit, nationale belangen en een herstructurering van het bestuur, waarbij graag wordt beweerd dat binnenlandse stabiliteit voorop staat. Onafhankelijkheid van externe invloeden wordt steevast benadrukt. De realiteit in het najaar 2025 in Mali beantwoordt echter hoe langer hoe minder aan deze beschrijvingen. Een interessante analyse door Yahia H. Zoubir en Abdelkader Abderrahmane verscheen op de website ‘Africa is A Country’.
door Franz Nadler en Thomas Stiefel
door Franz Nadler en Thomas Stiefel · Published 24/10/2025 · Last modified 05/11/2025
Connection e.V., de gespecialiseerde Duitse organisatie die wereldwijd dienstweigeraars en deserteurs juridisch en moreel ondersteunt, rouwt om het overlijden van haar medeoprichter, directeur en vriend Rudi Friedrich. Rudi kwam op maandag 14 juli 2025 tijdens een vakantie in Noord-Italië om het leven bij een bergwandeling in de buurt van het Comomeer. Toen een Italiaans bergreddingsteam hem terugvond, kon het alleen nog zijn dood vaststellen. Een in memoriam door Franz Nadler en Thomas Stiefel, Connection-medewerkers van het eerste uur.
Ik wil graag iets met jullie delen dat van cruciaal belang is en verontrustend onderbelicht blijft. In alle media – of het nu Russische, Oekraïense, Litouwse of westerse zijn – overheerst één oorlogsnarratief: wapens, doden, gewonden en nog veel meer wapens. Wat zelden besproken wordt, is het groeiende aantal Russische mannen dat niet wil vechten in Oekraïne. Dit zijn mensen die zich met extreem persoonlijk risico tegen de oorlog verzetten. Ze riskeren lange gevangenisstraffen, marteling of zelfs executie. Toch wordt hun stem helaas genegeerd, ook in het Westen.
Trumps obsessie met zeldzame en kritieke aardmetalen is logisch als je weet welke groeiende rol deze aardmetalen spelen in de moderne militaire technologie. Kritische mineralen stonden de afgelopen jaren vooral centraal in de wereldwijde scenario’s op zoek naar een groenere toekomst, weg van de fossiele brandstoffen. Het vinden van voldoende lithium nodig voor de accu’s in elektrische voertuigen, of zeldzame aardmetalen voor windturbines, werd gezien als essentieel in de pogingen om eindelijk af te stappen van onze afhankelijkheid van olie en gas. Nu spelen ze een hoofdrol in de ontketende oorlogslogica, schrijft de NGO Global Witness in een recent opiniestuk.
De situatie in de wereld is ‘interessant’ genoeg om er weer een atlas bij te halen. Een artikel van journalist Jan Brachmann in de Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) heeft me ertoe aangezet. We parafraseren zijn visie, duiken in ons geografisch geheugen en stuiten op de grenstrauma’s.
Op vrijdag 13 september 2024 hield Olga Karatch van de Wit-Russische mensenrechtenbeweging Nash Dom (‘Our House’) een toespraak in de Berlijnse St. Marienkirche. Dit gebeurde precies 60 jaar na de beroemde preek van dr. Martin Luther King in dezelfde kerk, toen nog in Oost-Berlijn, een stad verdeeld door de Muur, en symbool van de Koude Oorlog. We publiceren hieronder haar integrale toespraak van hoop en geloof in volgehouden geweldloos verzet, zelfs in deze donkere tijden.
Het afgelopen jaar werd gekenmerkt door een fors toenemende militarisering. Gewapende conflicten nemen overal ter wereld toe. Het geloof dat alleen nog een militaire strategie met sterk verhoogde defensiebudgetten en bewapening een einde kan maken aan ‘onveiligheid’ wint weer aan aanhang, de oorlogspropaganda doet de rest.
Navid Kermani is voor mij geen onbekende schrijver. Ik ontmoette hem – fictief – voor het eerst in zijn boek ‘Ungläubiges Staunen, über das Christentum’, vertaald als ‘Goddelijke kunst’. Daarin vertelt hij in een hoofdstuk uitgebreid over zijn ontmoeting met Paolo D’all Oglio in Mar Musa. Nadien ontmoette ik in Cori (Italië) een compagnon de route van Paolo, zuster Frederike, die bevriend is met Navid Kermani en vol lof en respect over hem sprak. Zelf leerde ik Paolo (indirect) kennen door Barabara Mertens, met wie ik samen het ‘testament’ van Paolo, ‘Amoureux de l’Islam, croyant en Jésus’ vertaalde. Er is dus een merkwaardig spoor, een lijntje: Paolo, Navid, Frederike, Barbara, en mezelf.
In 2003 heeft de EU haar allereerste buitenlandse missie naar de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië gestuurd. In de ruim 20 jaar die sindsdien zijn verstreken, heeft de EU meer dan 40 operaties uitgevoerd in Europa, Afrika en Azië. Op dit moment zijn er nog 24 actief, waarvan 13 civiele en 10 militaire missies, die in dit verslag centraal staan, evenals één hybride missie.
De officiële doelstellingen van deze missies zoals conflictpreventie, versterking van internationale vrede en veiligheid, ondersteuning van de rechtsstaat en crisisbeheer zijn op zich uiteraard goed, maar in de praktijk loopt het vaak helemaal anders, blijkt uit een nieuw rapport van het Transnational Institute.
Wereldwijd, maar ook in Europa pakken de oorlogswolken zich samen. Wat lange tijd bijna ondenkbaar leek, behoort sinds kort tot de new speak van regeringsleiders: oorlog als een ‘normale’ manier om conflicten op te lossen. Niet alleen in de oorlogvoerende landen Rusland en Oekraïne, ook elders is er sprake van oorlogsbereidheid, forse verhoging van militaire uitgaven en rekrutering, zelfs herinvoering van de dienstplicht, of uitbreiding ervan tot vrouwen. Het fundamentele mensenrecht van gewetensbezwaren tegen militaire dienst wordt hoe langer hoe meer uitgehold.
Het Europees Bureau voor Gewetensbezwaren (EBCO) publiceerde op 15 mei 2024, de internationale dag van gewetensbezwaren, zijn jaarverslag Conscientious Objection to Military Service in Europe 2023/24. Een overzicht.
De geschiedenis zal ons leren dat degenen die sinds 2014 niet zijn opgehouden met het aanwakkeren van het vuur van de Russisch-Oekraïense oorlog de tovenaarsleerlingen zijn die een doos van Pandora hebben geopend die het inferno van de ‘laatste dans van de grote nacht’ dreigt te ontsteken. Het Moskouse patriarchaat verspreid ondertussen documenten met een zorgwekkende inhoud, vindt Antoine Courban van de Libanese krant L’Orient-Le Jour.
Twee jaar na de overval van Rusland op Oekraïne wijst het Duitse Bundeamt für Migration und Flüchtlinge (BAMF) nog steeds gevluchte Russische dienstweigeraars (zowel mannen als vrouwen) af en verplicht ze naar Rusland terug te keren. De Duitse middenveldorganisaties Connection e.V. en Pro Asyl zijn gealarmeerd door de motivering van het BAMF, dat het risico voor de Russische dienstweigeraars negeert om in een oorlog die in strijd is met het volkenrecht, te worden gerekruteerd.
A statement, adopted by the general assembly of the Ukrainian Pacifist Movement on Saturday 24 February 2024.
Oekraïense en Russische gewetensbezwaarden moeten bij ons asiel krijgen, vinden vredesactivisten Kornee van der Haven (Belgisch-Luxemburgse Quakers), Sam Biesemans (Europees Bureau Gewetensbezwaarden) en Ludo De Brabander (Vrede vzw). Dit opiniestuk verscheen ook op 2 januari in De Standaard.
Early September, controversy erupted due to the US delivery of depleted uranium (DU) ammunition to Ukraine as part of their latest 175 million dollar military aid package, including the M1A1 Abrams tanks. Despite the US following the UK’s example, which had already sent DU ammunitions, this is the second controversial US arms delivery since the cluster bombs announcement.
Stoere oorlogstaal en -daden overheersen het politieke en publieke debat over de Oekraïneoorlog, stellen ook Vlaamse vredesorganisaties vast. MO* stelde aan hen de vraag of ze hun boodschap van vrede nog verkocht krijgen.
Met de zomermaanden voor de deur hebben velen onder ons hopelijk wat meer tijd om eens een goed boek vast te pakken en wat bij te lezen, al dan niet op een mooie vakantieplek. Als redactie van de CIMIC-Nieuwsbrief hebben we een eigenzinnige keuze gemaakt van boeken (en een streepje muziek en een expo) die we zelf graag gelezen hebben of die nog op onze stapel ‘te lezen’ liggen te wachten. Boeiende lectuur toegewenst en een prettige zomertijd!
De oorlog in Oekraïne eist niet alleen een vreselijke tol voor de Oekraïners, ze is ook vernietigend voor de natuur. Om een idee te krijgen hoe erg het eraan toe is, hadden we een gesprek met dr. Bohdan Vykhor, directeur van de Oekraïense afdeling van het Wereldnatuurfonds (WWF)
Wat is de belangrijkste door de oorlog veroorzaakte milieuschade? Welke acties op de grond (bombardement, gebruik van munitie, troepenbewegingen op de grond…) leverden de meeste schade op?
David Hearst is hoofdredacteur van de Middle East Eye. Hij brengt verslag uit over het Midden-Oosten en was correspondent voor de Britse krant de Guardian in Europa, Rusland en Belfast. Vanuit de optiek van het Midden-Oosten kijkt hij naar wat Europa doet.
The earthquake offers a chance to show the world that the West can rebuild as well as destroy. But this is the last sentiment in the minds of Fortress Europe today.
‘Je zult niet doden!’ Een interview met Andrii Anatoliiovych Vyshnevetskyi, een Oekraïense gewetensbezwaarde
Nu is ook Nederland ‘gidsland’ de trappers kwijt. Een rechtse Kamermeerderheid (met o.a. extreemrechtse figuren als Geert Wilders (PVV) en Thierry Baudet (FvD) op kop) wil, in navolging van het Verenigd Koninkrijk en Denemarken, een deal sluiten met Rwanda om er asielzoekers naar te deporteren. “Een triest plan dat gedoemd is te mislukken”, stelt de Nederlandse migratiespecialist Jeroen Corduwener.
Juri Ihorowytsch Andruchowytsch, schrijver, dichter, essayist, werd in 1960 geboren in Stanislaw (Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek) dat sinds 1962 tot Ivano-Frankivsk werd omgedoopt. De stad veranderde in de loop der eeuwen voortdurend van naam, maar ook van eigenaar of bezetter. Tussen 1939 en 1945 werd het wel heel erg bont. Massaslachtingen volgden elkaar op en in 1943 was Stanislau (de Duitse naam) bovendien ook ‘Jodenvrij’ verklaard door de nazi’s. In 1944 werd de stad dan weer deel van de Oekraïense SSR tot in 1991.
