Tags: Brazilië

in memoriam

 door 

Guido Convents (1956-2025), pionier van de Afrikaanse filmgeschiedenis en medeoprichter van het Afrika Filmfestival


De filmgeschiedenis heeft een van haar meest toegewijde en baanbrekende geleerden verloren met het overlijden van Guido Convents op 10 september 2025 in Leuven. Convents was een Belgische historicus en antropoloog wiens werk licht wierp op aspecten van de filmgeschiedenis die al te vaak in de schaduw bleven. Hij wijdde zijn leven aan het documenteren en bewaren van het filmerfgoed van Afrika, met bijzondere aandacht voor de koloniale en postkoloniale ervaringen van Portugeestalige landen en de voormalige Belgische koloniale gebieden.
 

Klimaat - COP30

 door 

COP30 verdict: People in, polluters still in?


De hoge ambities die het Braziliaanse COP-voorzitterschap bij de opening van de klimaattop COP30 in Belém had geformuleerd, waren aan het einde van de tweede week al aanzienlijk getemperd, wat een weerspiegeling was van de ontnuchterende realiteit van besluitvorming op basis van wereldwijde consensus. Meer dan 190 landen – met als opvallende uitzondering de VS – kwamen in november 2025 in Belém bijeen om de Klimaatovereenkomst van Parijs uit 2015 verder uit te werken. De COP30 heeft uiteindelijk het Mutirão-besluit (een term die door het voorzitterschap werd gebruikt om een collectieve, door de gemeenschap gedragen inspanning in het Braziliaanse Portugees aan te duiden) aangenomen, samen met 28 aanvullende besluiten. Milieu-activisten waren duidelijk ontgoocheld over het gebrek aan ambitie tijdens COP30. Een analyse door de Britse NGO Global Witness.
 

Klimaat - COP30

 door 

Global South Can Rebalance Climate Agenda in Belém, says Gambian Negotiator


De hoofdonderhandelaar op het gebied van mitigatie van het West-Afrikaanse Gambia is van mening dat de aanstaande COP30 in het Braziliaanse Belém een unieke kans biedt om het mondiale klimaatleiderschap opnieuw in evenwicht te brengen.
COP30-onderhandelaar Malang Sambou Manneh gelooft dat de methode om de fossiele brandstoffen af te bouwen, in technologie ligt. Door alternatieven te laten zien die werken, krijgt het mondiale Zuiden de kans om het voortouw te nemen en beste praktijken op het gebied van hernieuwbare energie te presenteren.
 

in memoriam

 door 

Sebastião Salgado (1944-2025)


De wereldbekende Braziliaanse fotograaf, Sebastião Salgado, is vrijdag 23 mei 2025 op 81-jarige leeftijd in Parijs overleden aan de gevolgen van malaria. Hij was zonder twijfel een van de meest toonaangevende reportagefotografen van de twintigste eeuw die tot kort voor zijn dood nog heel actief was. Op 3 april was hij bijvoorbeeld nog aanwezig bij de opening van zijn tentoonstelling ‘Amazônia’ in Tour & Taxis in Brussel.

Zijn rijke oeuvre is indrukwekkend, esthetisch gevat in unieke zwart-witbeelden en zeer veelzijdig. Maar altijd is er een sociaalkritische ondertoon aanwezig. Salgado wilde onrecht, uitbuiting, droogte, klimaatverandering, maar ook de verdwijnende schoonheid van de Aarde in beeld brengen en met zijn beelden mensen een geweten schoppen.

 

 

Klimaat / OPINIE

 door 

Vind je het normaal als de tabaksindustrie zou deelnemen aan conferenties van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)?


Zou jij het normaal vinden als de tabaksindustrie deelnam aan conferenties van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)? Het zou toch op zijn minst vreemd zijn, aangezien de tabaksproducenten van deze evenementen gebruik zouden kunnen maken om druk uit te oefenen en zo het gezondheidsbeleid te beïnvloeden. Een soortgelijke situatie doet zich nochtans jaarlijks voor bij de Klimaatconferenties (COP) van de Verenigde Naties. Ondanks protesten blijven de fossiele brandstoffenproducenten zich vrij en vrolijk bewegen in de ruimtes waar over de toekomst van onze planeet wordt beslist.

 

Klimaat

 door 

Er waren ook positieve doorbraken voor natuur en klimaat in 2024


Ondanks een duidelijke toename van de globale temperatuur, meer klimaatextremen en teleurstellende klimaatonderhandelingen zijn er toch heel wat belangrijke doorbraken geweest voor klimaat en natuur. Die bleven wat onder de radar, maar verdienden meer aandacht. Hier zijn acht van zulke doorbraken.

 

Biografie / Boekrecensie

 door 

Hélder Câmara: als het leven gave wordt! (Quando a vida se faz dom)

Eduardo Hoornaert is op dit ogenblik 94. Hij werd in 1930 in Brugge geboren en heeft als historicus ontzettend veel betekend voor de bevrijdingstheologie en voor Brazilië. Dat hij ons nu – dankzij de vertaling van Eric Galle – nog een biografie over Hélder Câmara bezorgt, is een geschenk. De auteur was docent kerkgeschiedenis in João Pessoa, in Recife en later aan het Instituut voor Theologische en Pastorale Studies in Fortaleza in Brazilië. Hij heeft van 1964 tot 1980 samengewerkt met ‘de rode bisschop’, Hélder Câmara.

 

in memoriam

 door 

Luc Vankrunkelsvens definitieve thuiskomst

Op vrijdag 15 september 2023 stierf onze trouwe CIMIC-Nieuwsbrief-medewerker Luc Vankrunkelsven (67) in een ziekenhuis in Chapecó, in het diepe zuiden van Brazilië, aan de gevolgen van de ongeneeslijke spierziekte ALS. In de september-nieuwsbrief hebben we al uitgebreid stilgestaan bij het leven en werk van Luc.
Zijn laatste weken in Brazilië was Luc te gast bij zijn goede vriend prof. Neuri A. Alves. Neuri schreef zijn heel persoonlijke ervaringen neer over deze dramatische dagen. We brengen de integrale tekst hier graag in Nederlandse vertaling, aangevuld met foto’s van zijn laatste reis, als een ultiem eerbetoon aan Luc en aan al zijn dierbare vrienden in Brazilië en elders.

 

in memoriam

 door 

In memoriam Luc Vankrunkelsven (1956-2023)

Wie in deze diepe crisis van het instituut Kerk nog naar modellen voor de toekomst zoekt, kan die vinden in mensen zoals Luc Vankrunkelsven, monnik van Averbode, vredesactivist, ecologist, netwerker, grootouder voor het klimaat, bevrijdingstheoloog. Hij overleed op 15 september 2023 in Brazilië.

 

in memoriam

 door 

De Braziliaanse kruisweg van Luc Vankrunkelsven

Leven is de tijd doorkruisen – ja, in de strikte zin van doorbreken, overstijgen. De barrières overwinnen die zijn opgeworpen om ons tegen te houden. Het betekent de tijd ongelijk tegemoet treden op zijn terrein van stormen en cyclonen, verschijnselen die ons warm, koud, hard of zacht treffen.

Hoe dan ook, we staan bloot in een open savanne, kaalgeplukt zonder beschutting voor onze integriteit. Het is een ongelijke strijd, alleen voor de moedigen! Voor hen die van moed een pijl gericht op de horizon maken. Koppigheid is de drijvende kracht van hen die weigeren te stoppen. En dat is de enige manier om bepaalde dingen te begrijpen. Onder andere de meest recente Brazilië-reis van de Belgische monnik Luc Vankrunkelsven.

 

Artikel

 door 

Tot de bodem – De toekomst van landbouw in Vlaanderen (deel 3 – slot)

De vurige debatten rond de stikstofproblematiek, de droogte, het biodiversiteitsverlies, de seizoensarbeid en de overmatige vleesproductie en -consumptie hebben landbouw weer helemaal op de maatschappelijke en politieke agenda gezet. De vraag dringt zich stilaan op of we in Vlaanderen en Europa effectief nog op een duurzame en economisch rendabele manier aan landbouw kunnen doen en hoe die landbouw dan vorm moet krijgen.

 

LANDBOUW

 door 

Tot de bodem – De toekomst van landbouw in Vlaanderen (deel 2)

De vurige debatten rond de stikstofproblematiek, de droogte, het biodiversiteitsverlies, de seizoensarbeid en de overmatige vleesproductie en -consumptie hebben landbouw weer helemaal op de maatschappelijke en politieke agenda gezet. De vraag dringt zich stilaan op of we in Vlaanderen en Europa effectief nog op een duurzame en economisch rendabele manier aan landbouw kunnen doen en hoe die landbouw dan vorm moet krijgen.

 

LANDBOUW

 door 

Tot de bodem – De toekomst van landbouw in Vlaanderen

De vurige debatten rond de stikstofproblematiek, de droogte, het biodiversiteitsverlies, de seizoensarbeid en de overmatige vleesproductie en -consumptie hebben landbouw weer helemaal op de maatschappelijke en politieke agenda gezet. De vraag dringt zich stilaan op of we in Vlaanderen en Europa effectief nog op een duurzame en economisch rendabele manier aan landbouw kunnen doen en hoe die landbouw dan vorm moet krijgen.
 

 

DEMOCRATIE

 door 

I’m sorry you lost your vote, what do you need to come along?

In een democratie is het recht om te stemmen een van de meest fundamentele en belangrijkste rechten die aan burgers worden toegekend.
 
Ondanks de beste inspanningen van regeringen om ervoor te zorgen dat stemmen toegankelijk is en eerlijk verloopt voor iedereen, zijn er nog steeds veel mensen die zich op een verkiezingsdag uitgesloten voelen van het stemproces.

 

BRAZILIË

 door 

Brazilië en het decennium van verval

Op zondag 8 januari 2023 bestormden in de Braziliaanse federale hoofdstad Brasília duizenden rechts-extremisten en aanhangers van voormalig president Jair Bolsonaro het parlementsgebouw, het presidentiële paleis en het hooggerechtshof. Zij richtten daarbij zware vernielingen aan en riepen het leger op om de net aangestelde president Lula da Silva ten val te brengen. De voormalige minister van Justitie, Anderson Torres, werd gearresteerd en de gouverneur van het federale district, Ibaneis Rocha, werd geschorst. De parallellen met wat gebeurde op 6 januari 2021 bij de bestorming van het Capitool in Washington DC door extremistische Trump-aanhangers zijn overduidelijk.
We vroegen aan prof. Neuri A. Alves, filosoof, onderzoeker en adviseur bij de vakbond Fetraf in Santa Catarina, om een persoonlijke analyse te maken van de gebeurtenissen.

 

BRAZILIË

 door 

Chapecó: universiteit van het volk

In Brazilië moet je nogal eens wat soepelheid aan de dag leggen. Agenda’s veranderen dikwijls. Deze keer vanwege het slechte weer. Vandaag zouden we een bijzonder agroforestrybedrijf van een jongere bezoeken, maar daar het een hevige regendag is, vervalt dat de laatste minuut. Al maar goed, want ik heb hier alleen maar sandalen. Wel jammer, want in september 2019 wilden we het bedrijf al gaan bezoeken. Ook toen lukte het niet.

 

BRAZILIË

 door 

Cisarte in São Paulo, een mooie afsluiter

De laatste activiteit in São Paulo is een bijzondere. Een toespraak voor een geïnteresseerd publiek van daklozen. Midden onder een viaduct van de achtbaanse weg Avenida 23 de Maio, één van de drukste wegen in de miljoenenstad São Paulo, bevindt zich een originele werking gericht op mensen zonder dak boven hun hoofd. Anno 2021 waren er 31.884 daklozen in deze Braziliaanse metropool.

 

BRAZILIË

 door 

Laudato sí

Internationaal werd in mei de Laudato sí-week georganiseerd, met tal van interessante activiteiten. De historische, ecologische encycliek van paus Franciscus is een grote stap vooruit voor de zorg voor de planeet aarde en blijft na 7 jaar wereldwijd inspireren, ook in Brazilië.

BRAZILIË

 door 

Ipê, de hoofdstad van de agro-ecologie

Met een bus om 6 uur ‘s ochtends naar Caxias do Sul. Daar wachten twee mensen van Fetraf, deelstaat Rio Grande do Sul, me op. We rijden door naar Ipê, een stadje in de bergen ten noorden van Porto Alegre.

 

BRAZILIË / OPINIE

 door 

De ‘spirit’ van Jair Messias Bolsonaro

Velen hadden verwacht dat Lula da Silva meteen in de eerste ronde van de verkiezingen in Brazilië, op zondag 2 oktober, tot president zou zijn verkozen. Hij haalde niet de verhoopte 50 procent en huidig president Jair Bolsonaro haalde meer dan 40 procent, veel meer dan de opiniepeilingen hadden voorspeld. Ondertussen is nu ook de tweede ronde op 30 oktober achter de rug en haalde Lula het nipt van Bolsonaro.

 

BRAZILIË

 door 

Braziliaanse wortels

66 jaar mogen worden in Rio de Janeiro is een feest, zeker in de hoge buurt Santa Teresa. Meer dan 100 jaar lang bracht een Belgische tram de toeristen naar boven. Enkele jaren geleden gebeurde er een dodelijk ongeval. Sindsdien is er een nieuwe tram, maar volgens het oude concept.

 

BRAZILIË

 door 

Lombada

Het was geen dag om als ‘ambassadeur’ van de Grootouders voor het Klimaat trots op te zijn. Na twee dagen Recife met een debatavond in een stadscentrum van MST, de beweging van landloze boeren, reis ik met een vliegtuig via Fortaleza naar Belo Horizonte. Duizend kilometer met een bus zie ik wel zitten, maar 2 à 3000 km is me wat te veel.

BRAZILIË

 door 

Brazilië: wereldkampioen in ongelijkheid

De busreis van Barreiras naar Salvador da Bahia loopt niet erg vlot. Plots stijgt er rook op aan de achterkant van de bus. We moeten onderbreken. Gelukkig zijn de Brazilianen soepel wat uren betreft. We komen met twee uur vertraging aan.

In de voormiddag: een interessant gesprek met studenten en professoren aan de universiteit van deelstaat Bahia; in de namiddag met de geografen van de Federale Universiteit in Salvador.

BRAZILIË

 door 

Van Embrapa via de Belgische ambassade naar Veadeiros

Drukke dagen met onverwacht een uitstap in het Nationaal Park Veadeiros. Begin mei een rijke ontmoeting met Fundação Mais Cerrado (‘Stichting Meer Cerrado’). Zij nodigden me prompt uit voor een unieke natuurwandeling.